صاحب الاربعين من الاربعين فى فضائل امير المؤمنين و ابو سعيد حسن بن حسين بيهقى عالم قرن هشتم هجرى صاحب كتابهايى از قبيل « راحة الارواح و مونس الاشباح » در سرگذشت پاكان چهارده‌گانه و « بهجت المباهج » در فضيلت و معجزات معصومان كه هر دو بپارسى است ، هم درينجا شايان ذكرند . شمس الدين يحيى بن حسن حلّى ( م 606 ) شاگرد عماد كجيج طبرى و ابن - شهر آشوب و استاد ابن زهرهء حلبى و سيد فخار ( م 630 ) كتاب العمدة من صحاح الاخبار فى مناقب امام الابرار را در فضائل على بن ابيطالب با استناد بر احاديث اهل سنت و تشيع هر دو نوشته است . - ابو محمد ديلمى حسن بن ابى الحسن دانشمند قرن هشتم استاد ابن فهد حلّى ( 757 - 841 ) غرر الاخبار و درر الآثار را در باب مناقب ائمه ، و كتاب ارشاد القلوب را نوشت . اين كتابها و كتب متعدد ديگرى كه علماى شيعهء قرن هفتم و هشتم در احاديث و اخبار نوشتند بخصوص متوجه بوده است بذكر مناقب خاندان پيامبر و امامان و پاكان و نشان مىدهد كه شاعيان با نيرويى كه حاصل كرده بودند به طرف اثبات مبانى اعتقادات خود و نشر آنها در ميان مردم و تسجيل برترى پيشوايان تشيع مىرفتند تا ازين راه آمادهء عمومى كردن مذهب خود گردند . اصول فقه اگرچه توسعه و رواج عظيم فقه و شعب آن در قرن ششم در دورهء مطالعهء ما مشهود نيست ، ليكن بهرحال فعاليت علماى دينى در اين رشته ، با وجود شكست موهنى كه بر اسلام و اسلاميان وارد آمده بود ، قابل توجهست . نگارش كتب متعدد در اصول فقه اسلامى درين دوره مخصوصا مورد عنايت فقيهان و اصوليان بزرگ سنى و شيعى بوده است . از ميان عالمان معروف اهل سنت در اوايل اين دوره قاضى القضاة ابو الخير ناصر الدين عبد اللّه بن عمر بيضاوى فارسى معروف به قاضى بيضاوى ( م 685 ) را بايد نام برد كه از علماى بزرگ فقه و تفسير و منطق و تاريخ بود . وى چنان كه گذشت مدتى