مرتضى راوندى
506
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )
پاسخ مىداد و سعى مىكرد افكار جديد اجتماعى غربيان ، را در تعاليم بهاء وارد كند . به نظر عدهيى « عبد البهاء » زندهكنندهى « ميرزا بهاء » است و مسلك او ، در اثر كفايت و تدبير و فعاليت عبد البهاء ، صورتى مترقى به خود گرفت . . . « 1 » در جلد دوم « كواكب دريّه » چنين مىخوانيم : « رفتار بهاء اللّه نسبت به فرزند ارجمند « عبد البهاء » رفتار معتمدانه بوده است ، به قسمتى كه اكثر امور را به كف كفايت وى نهاد . . . گاهى جواب مسائل و تحرير رسايل را به حضرتش محوّل مىفرمود و گاهى ملاقات با بزرگان ، و صحبت با ايشان ، و دفاع از تهمت و بهتان اهل عدوان ، و تفهيم مقصود و منظور را ، بهوجود مسعودش مفوّض مىنمود . . . » « 2 » مختصرى از تعاليم و آموزشهاى مذهبى و اجتماعى باب و بهاء همه بار يك داريد و برگ يك شاخسار ( بهاء ) چنان كه قبلا اشاره كرديم : باب و جانشين او بهاء ، تحت تأثير انقلابات فكرى و اجتماعى غرب ، سعى كردهاند ، كه تعاليم و آموزشهاى مذهبى را كه در حدود 14 قرن پيش ، به تناسب احتياجات و نيازمنديهاى مردم شبهجزيره عربستان از منبع وحى صادر و نازل شده است ، كمابيش با فرهنگ و تمدن جديد همآهنگ سازند و از تنوّع تكاليف و احكام دين مبين اسلام بكاهند و دين نوين را به خيال خودشان به صورت دينى دنياپسند و قابل اجرا در عصر حاضر درآورند . « 3 » « باب ، رباخوارى را اجازه مىدهد ولى خريد و فروش بنده و غلام را تحريم كرده است . در آيين باب داشتن دو زن - تجويز شده است و براى انجام عقد ، رضاى طرفين و ابوين هردو لازم است . متعه ( صيغه ) تحريم شده و اختيار طلاق با زن و مرد ، و عمل طلاق مذموم و قبيح است - اگر زن و مردى زنا كردند بايد ديه بپردازند و مقدار آن 9 مثقال طلاست كه بايد به بيت العدل تسليم نمايند . » بابيها براى بعضى اعداد نظير 9 ، ارزش و مقام خاصى قايل هستند كه از نظر علمى و عقلى قابل قبول نيست . همچنين آنها با نماز جماعت ، كه عامل اتحاد و برادرى و برابرى است ، مخالفند و معتقدند كه عبادت خدا ،
--> ( 1 ) و ( 2 ) . محاكمه و بررسى باب و بهاء ، ج 3 ، ص 198 و 197 . ( 3 ) . تلخيص از كتاب محاكمه و بررسى باب و بهاء ، ج 2 ، از ص 36 بهبعد .