معروف كمابيش ناتوراليسم ، موپاسان و « دوده » و بعضى از نويسندگان ديگر مانند ب . بورژه ، لوتى ، و . م بارس - از آغاز ، با ناتوراليسم مخالف بودند . آناتول فرانس ، موقعيتى خاص دارد ، و يادآور ظرافت و شكّاكيّت ولتر است . در شعر ، ( دوكادانها ) در آغاز ، راه « ورلن » را در آزادىبخشى به شعر ، اختيار كردند . سپس ، مكتب سمبوليسم در جستجوى زبان شعرى تازه‌اى برآمد ، سرآمد اين مكتب « مالارمه » بود ، و از پيروان آن مىتوان و . مورآس ، ه . دورنيه ، ف . ژام ، و ب . فور را نام برد . در تئاتر همان گرايشهاى ادبى ديده مىشود . ه . بك ناتوراليسم ، را وارد تئاتر كرد و مترلينگ تئاتر سمبوليسم فرانسه را ابداع كرد ، اما آنچه مخصوصا مقبوليّت عام يافت ، نمايشنامه‌هاى ساردو و دوستان بود . قرن بيستم ، اين قرن را ميتوان به دو دورهء 1900 - 1918 و از 1918 به‌بعد تقسيم كرد . تا پيش از جنگ جهانى اول ، شخصيتهائى چون بارس لوتى ، بورژ ، و آناتول فرانس نفوذ خود را حفظ كردند ، اما بعدا جريانهاى ادبى ، بىحساب تنوع يافت ، و هر نويسنده‌اى مدعى بود ، كه با حفظ علائق خود با گذشته ، پيرو هيچ مكتبى نيست ، « كلودل » كه طبع شعرش هم‌زمان با گرويدن وى در سال ( 1886 ) به آئين كاتوليك بيدار شد ، در اشعار غنائى خود از اين آئين الهام مىگيرد . شارل پگى كه در آغاز مخالف كشيشان و هواخواه « دريفوس » بود يك شكل خاص از آئين كاتوليك را برگزيد ، و مقالات و اشعار خود را ، وسيله بيان عقايد اجتماعى و مذهبى خويش قرار داد . آپولينز ، شعر را از آخرين قيود عروض و قافيه رها ساخت ، و تأثير وى در اين زمينه روزافزون بوده است . ر . رولان به انقلاب فرانسه با تحسين فراوان مىنگريست و عشق عميقى به حيات و نوع بشر داشت جنگ جهانى اول در ادبيات فرانسه تأثيرى فراوان داشت . در شعر پ والرى ، سنّت « مالارمه » را ادامه داد ، اما عكس العمل‌هائى در مقابل جنگ پديد آمد كه از آن جمله دادائيسم ، كوبيسم ، فوتوريسم و سوررئاليسم بود ، هرنوع فكر و هنرى كه مبيّن عدم ثبات در جهان بود و راه‌حلى براى آن عرضه مىكرد ، يا به معنائى براى تحرك عالم قائل مىشد و از آن قواعدى براى رفتار آدمى نتيجه مىگرفت ، خواستار و طرفدار فراوان داشت . قسمت مهمى از ادبيّات پس از جنگ جهانى اول از افكار دو تن متفكر بزرگ معاصر - فرويد و بروكسون ، متأثر بوده است . از نويسندگان بزرگ اين دوره م . پروست ، آ . ژيد ، ژ . رومن ، ژ . دوآمل ، ژ . برنانوس ، ف . مورياك ، كولت ، و آموروا بوده‌اند .