ميان افلاطون و ارسطو ، مسأله واقعيت خارجى داشتن كليّات ، يا فقط ذهنى بودن آن است - اين مسأله از مسائل مهم مورد بحث در سراسر قرون وسطا بود . قديس « آنسلم » اسقف اعظم كانتربورى ، يكى از بزرگترين طرفداران واقعيت خارجى كليّات بود . و هموست كه برهان معروف « عالم الوجودى » را براى اثبات خدا اعلام نمود و هموست كه شعار نخست « ايمان » آنگه « علم » را رايج كرد . آلبرت كبير به كمك شارحين اسلامى و يهودى فلسفه ارسطو ، مخصوصا افكار و عقايد ابو على سينا و موسى ابن ميمون ، و فلسفهء ارسطو را به اروپاييان عرضه كرد . توماس آكونياس ، بزرگترين فيلسوف مسيحى پيرو ارسطو است ، و كسى است كه ميان دانش طبيعى و دانش الهى يا نور عقل و نور وحى فرق مىگذارد ، گرچه در عمل ، دانش طبيعى را تابع دانش الهى مىكند و فلسفه را خادم كلام مىشمرد . اكنون كه اجمالا از سوابق انديشه‌هاى فلسفى در غرب آگاه شديم به سير افكار فلسفى در جهان اسلامى مىپردازيم « 1 » . »

--> ( 1 ) . براى تنظيم مطالب اين بخش از منابع زير استفاده شده است : 1 . مصاحب و ديگران ، دايرة المعارف فارسى ، جلد دوم ، ص 1924 . ( 2 ) . ويل دورانت ، تاريخ فلسفه ، ترجمهء عباس زرياب خويى ، ص 2 به بعد . ( 3 ) . ويل دورانت ، تاريخ تمدن ، كتاب دوم ، بخش اول ترجمهء امير حسين آريانپور ، ج 2 ، بخش اول ، ص 24 به بعد . ( 4 ) . محمد على فروغى سير حكمت در اروپا ، ( دورهء كامل ) ص 17 به بعد . ( 5 ) . فوستل دوكولانژ ، تمدن قديم ، ترجمهء نصر إله فلسفى .