مايل است مىتواند مسلمان شود و هركس مايل نيست آزاد است كه در دين خود باقى بماند و قسم خورد كه كسى را آزار نخواهد رسانيد . يهوديان باور كردند و گفتند با زور شمشير مسلمان شديم و حال در دين خود باقى هستيم ، چون مسلمانان اين مطالب را شنيدند به قتل عام يهوديان كاشان مشغول شدند و در حدود 150 نفر از يهوديان كشته شدند و اموالشان به غارت رفت . دفاع ملّا محسن فيض از اقليّت يهودى در همان ايّامى كه به فرمان شاه عباس دوم و صدراعظم او هزاران يهودى را در شهرهاى مختلف ايران مجبور به ترك دين خود و قبول آيين اسلام مىكردند ، ملا محسن فيض يكى از مجتهدين بنام آن عصر ، در مقام دفاع از حقوق اين اقليّت برخاست و به آنان گفت : كه از سر صدق تمايل خود را به آيين موسى ( ع ) يا محمّد ( ص ) اعلام دارند ، من معتقدم به نام دين نبايد يهوديان را مورد شكنجه قرار داد و دلايل خود را در حضور شاه اعلام خواهم كرد . ملّا محسن چندبار به حضور شاه باريافت ، تا سرانجام روزى موقع را مغتنم شمرد و به شاه گفت : اكثريّت كسانى كه به زور مسلمان شده‌اند ، از صميم قلب طرفدار آيين خود هستند ؛ سپس صورت آنها را به شاه تقديم كرد . صدراعظم بيدرنگ گفت : اين مردمان همه از روى صدق و صفا مسلمان شده و از مذهب سابق خود پشيمانند ؛ ملّا محسن برآشفت و گفت : « چرا از خدا نمىترسى ؟ كى ممكن است مذهب موسى ( ع ) منسوخ شود ؟ تو زندگى را بر آنها تنگ كردى و جور بسيار بر ايشان رواداشتى ، حكم كردى از خانه‌هاى خود به بيرون شهر بروند و آنجا از گرسنگى بميرند ، آنها داراى اطفال شيرخوار بودند و چاره‌يى نداشتند مگر آنكه زبانى شهادت دهند ولى چگونه ممكن است باطنا ترك مذهب گويند ؟ » بالاخره قرار شد موضوع مورد بازرسى قرار گيرد ، ولى اعتماد الدّوله يكى از عمّال خود را مأمور اين كار كرد و او نگذاشت حقيقت آشكار شود ، به اين ترتيب تلاش ملّا محسن در راه نجات اقليّت يهودى به نتيجهء مطلوب نرسيد و بار ديگر يهودىكشى آغاز شد . . . » « 1 » اين بيدادگريها مادام كه محمّد بيك صدراعظم بود ، ادامه داشت ليكن پس از طرد او مردم نفس راحتى كشيدند . تحديد عقايد و افكار در عهد شاه سلطان حسين لاكهارت محقّق معروف انگليسى در فصل ششم كتاب خود از محدوديتهاى مذهبى

--> ( 1 ) . نقل و تلخيص از تاريخ يهود ، تأليف آقاى لوى ، ج 3 ، ص 360 به بعد .