و الا در حالت عادى در زمرهء قوالان و مطربان و مسخرگان بودند و ساعتها در دهليز سراى سلطانى مىنشستند تا حاجب اذن دخول دهد و آنان چكامهء خود را بخوانند وصلتى بستانند . در دوران سرمايه‌دارى نيز سرنوشت شاعران تغيير كلى نيافت ، هنر براى سرمايه‌دار تا آنجا مطرح است كه براى او سودآور و پولساز باشد . حتى موفق‌ترين شاعران ، افرادى در دست رسانه‌هاى گروهى و سرمايه‌دارى خبرى ، مطبوعاتى و ناشران سودپرست هستند . . . هنوز هنرمندان براى رهايى و والايى هنر خود بايد تا ديرى نبرد كنند ، بدون رهايى جامعه ، رهايى هنر و هنرمند شدنى نيست ، مگر آنكه هنرمند اخلاقيّات اصيل انسانى را رها سازد و سعادت را در ثروت جستجو كند و براى نيل به ثروت از هيچ چيز تن نزند . يعنى درهاى قيمتى سخن را در پاى خوكان زر و زور بيافشاند . . . اميد است شعر ايران . . . در پيدايش ايران نوين انقلابى و نوسازى نظام اجتماعى سهم شايان خود را ايفا كند . » « 1 » ادبيّات ملتزم سخنرانى عزيز نسين نويسنده تركيّه در پيرامون صلح در گردهمايى بين المللى نويسندگان در صوفيّه در ژوئن 1977 ، هفتاد و دو تن از نويسندگان نامدار جهان شركت كردند و ضمن بيان نامه‌يى ، بر لزوم حفظ صلح تأكيد كردند عزيز نسين نويسندهء ترك در سخنرانى خود گفت : « اين سومين بار است كه نويسندگان كشورهاى گوناگون جهان ، به خاطر استقرار صلح در كرهء زمين ، گرد هم جمع مىشوند ، نخستين گردهمايى به ابتكار رومن رولان در سال 1937 در پاريس برپا شد و دومين گردهمايى بين المللى نويسندگان ضد فاشيست بوسيلهء جمهورى دموكراتيك آلمان در سال 1965 در برلن و « ويمار » سازمان داده شد . سومين ، گردهمايى كنونى ماست . . . جنگهاى جهانى اول و دوّم كه 64 ميليون تن را به هلاكت رسانيد و ميليونها تن ديگر را معلول و ناقص العضو ساخت ، نه‌تنها هيچيك از مسائل بشرى را حل نكرد ، بلكه مسائل پيچيده‌ترى را نيز به وجود آورد - از اين لحاظ يك جنگ جهانى تازه تا حدودى كمتر ، امكان‌پذير به نظر مىرسد ، لكن قدرتهاى امپرياليسم در سرزمين ما خونريزى به پا مىكنند

--> ( 1 ) . احسان طبرى ، سخن دربارهء شعر ، از مجله شوراى نويسندگان و هنرمندان ايران ، ص 28 به بعد ( به اختصار ) .