مرتضى راوندى

425

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )

* سرمايه اغنيا اگر كار كند * با زحمت دست كارگر كار كند جانم به فداى دست خونالودى * كز بهر سعادت بشر كار كند * جان بندهء رنج و زحمت كارگر است * دل غرقه به خون ز محنت كارگر است با ديدهء انصاف چو نيكو نگرى * آفاق ، رهين محنّتِ كارگر است نقش و مسئوليت خطير شعرا و نويسندگان در دنياى امروز نظريات جديد در پيرامون مسئوليت نويسندگان : ناگفته نگذاريم كه بعضى از نويسندگان ، متفكران و صاحبنظران دوران اخير ، نسبت به سبك نگارش و محتوى و مضمون ادبيات كلاسيك ايران اعتراضات و نظراتى دارند كه ما چكيده‌يى از عقايد اين گروه را ذكر مىكنيم . به عقيدهء يكى از صاحبنظران : « با آنكه ما در ادبيات خود ، خواه نثر و خواه نظم ، سبكهايى به وجود آورده‌ايم كه گاه نمونهء كامل ذوق و ظرافت است ، بطور وحشت‌آورى دچار بلاى سنت و تقليد هستيم ، ادبيات ما عمر هزار ساله دارد ، در اين هزار سال ، پايه اقتصادى كشور ما جز در نيم قرن اخير كه رشد بورژوازى در جهان خواه‌ناخواه ميهن ما را نيز در جرگهء خود وارد ساخته ، تقريبا بلاتغيير ماند ، طبيعى است كه انجماد شكل اقتصادى باعث انجماد اشكال ايدئولوژيك اجتماع است ، اينكه ما امروز زبان فردوسى را مىفهميم ، و حتى احساسات و افكار امروز مردم هنوز شبيه به احساسات و افكار حافظ و سعدى است ، خود دليل بر ركود مدنيت است ، در اين ادبيات هزار ساله ، قيد و بندهاى زيادى به وجود آمده كه مبدل به سنتهاى مقدس شده و به تدريج سنتهاى انبار شده ، ادبيات را از حالت ابداعى بيرون آورده و بدان صورت تقليدى و تصنعى خشك داده است ؛ كسى كه امروز غزل مىسرايد ، مانند آنكه بخشنامه‌هايى دربارهء تنظيم احساسات و بيان آن در دست داشته باشد ، عواطف خود را در قالب يك رشته عبارات جامد تحويل مىدهد ، از پيش معلوم است كه اگر موضوع شكايت از هجران است ، چه خواهد گفت و اگر صحبت شوق وصال است چه چيزها بر قلم جارى خواهد كرد . . . تفاوتهايى كه بين سبك خراسانى با عراقى و يا عراقى با هندى وجود دارد ، چندان نيست كه بتوان از يك انقلاب سخن گفت . . . آنهايى كه سبك نوى در سخن آورده‌اند ، چنان كه طبيعى است ، نتوانستند از زير سنتهاى زمان خود خارج شوند ، بلكه فقط تفنن تازه‌يى در اين سنتها كرده‌اند ، اين امر از