مرتضى راوندى
277
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )
شوره ، محل اقامت دائمى خود ، چشم از جهان بربست و از وى فرزندى جز يك دختر به نام صونا ، كه زن مهندسى به نام عمراوف بود ، باقى نماند . تأليفات طالبوف : يادگارهاى بسيار سودمند و گرانبهاى طالبوف ، كه اغلب آنها با كاغذ خوب و خط دلپذير در استانبول و مصر و قفقاز چاپ شده و در زمان خود شهرت بسزايى يافتهاند ، عبارتند از : 1 : سفينهء طالبى يا كتاب احمد مشتمل بر دو جلد . 2 : مسالك المحسنين كه سفرنامهء خيالى است . 3 : مسائل الحيات كه بعد از مسالك المحسنين نوشته شده و در آن به سياق سفينهء طالبى ، مؤلف با پسر پندارى خود « احمد » از مسائل گوناگون سياسى و حقوق و اجتماعى سخن گفته است . در اين كتاب بحث مفصلى از فلسفهء مشروطيت آمده و سپس رشتهء كلام به حقوق اساسى و قانون كشيده شده است . اين كتاب به سال ( 1324 ه . ق ) در شهر تفليس به چاپ رسيده است . 4 : پندنامه ماركوس قيصر روم كه ترجمهء فارسى آن در مطبعه اختر استانبول چاپ شده است . 5 : رساله فيزيك كه در سال ( 1311 ه . ق ) چاپ شده و اطلاعات مختصرى از علم فيزيك به خواننده مىدهد . 6 : نخبه سپهرى كه خلاصهيى است از ناسخ التواريخ در احوال رسول اكرم ( ص ) . 7 : رساله هيئت جديده ، ترجمهء اثر معروف فلاماريون دانشمند فرانسوى . 8 : ايضاحات در خصوص آزادى كه به دستور مجد الاسلام مدير روزنامهء وطن در تهران چاپ شده است . در اين كتاب از معنى آزادى ، مجلس شوراى ملى و فوائد آن و تكليف وكلاى ملّت و قوانين آتيهء ايران و ماليات و قانون اساسى بحث شده است . 9 : سياست طالبى ، آخرين كتابى است از طالبوف كه پس از مرگش به چاپ رسيده است . كتاب احمد يا سفينهء طالبى ، گفتگوى پدرى است با فرزند ، در موضوعهاى مختلف علمى كه به زبان ساده و قابل فهم اطفال نوشته شده و مؤلف كه خود شيفتهء دانش و فرهنگ اروپايى بوده ، علوم و اكتشافات و اختراعات گوناگونى را كه از روى كتب روسى در دسترس داشته در اين كتاب شرح داده است و نسل جوان ايرانى را به تماشاى برج ايفل پاريس ، مجلس سماع و آواز اروپائيان و عمارت بلور لندن و اهرام مصر مىبرد ، و با
--> عقيدهء تقىزاده او بايد در اوايل آن ماه در گذشته باشد .