مرتضى راوندى

231

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )

مالى و مباشر روزنامه ، و حاج عبد المحمّد مسئول و ناظر چاپ . اين روزنامه به علت عدم توجه مردم به مسائل اجتماعى و سياسى و بىسوادى خلق ، مورد استقبال عمومى واقع نشد ، تا جائى كه دولت ناچار خريد آن را براى گروهى از كارمندان دولت ، اجبارى كرد : « هركس در ايران داراى دويست تومان مواجب دولتى است ، بايد اجير يك روزنامه شده ، در سال دو تومان قيمت آن را بدهد . » « 1 » اين روزنامه مانند « كاغذ اخبار » ميرزا صالح شيرازى به علت نظارت شديد دولت بر مطالب آن و ثقيل و سنگين بودن مطالب و عبارات و بيسوادى نود درصد مردم ، و عدم توجه اكثريت قريب به اتفاق مردم به امور اجتماعى و سياسى و نبودن وسايل ارتباطى سريع بين تهران و شهرستانها ، مورد استقبال مردم ايران قرار نگرفت . براى آنكه خوانندگان بدانند در صفحهء اول اين روزنامه چه مطالب مبتذل و نفرت‌انگيزى با چه آب و تاب و تفصيلى بيان مىشده است « به نقل اخبار داخله ممالك محروسه پادشاهى دار الخلافهء تهران » در تنگوزئيل 1267 از روزنامهء وقايع اتفاقيّه مىپردازيم : « چونكه سركار اعليحضرت پادشاهى از زمان جلوس به تخت فرمانروايى ، تاكنون ممالك محروسه را سياحت نفرموده‌اند ، و خاطر خسروانى مايل است ، كه انتظام ولايات و آسودگى رعايا را به رأى العين مشاهده فرموده و چون آفتاب جهانتاب به وجود مبارك روشنى بخشاى بلاد گرديده ، عموم رعايا در سايهء رأفت و رحمتش خورسندى و آسودگى و تقديم و شكرگزارى حاصل نمايند ، لهذا خاطر مبارك عزيمت سياحت در ممالك عراق و اصفهان فرموده ، سلاطين سلف نور اللّه مضجعهم هميشه با قشون و شوكت تمام به ولايات حركت مىفرمودند ؛ ولى اعليحضرت پادشاهى كه شوكت دولت همايون و جلال نوبت روزافزون خود را ، آسايش و رفاه خلق و انتظام و امنيّت مملكت مىدانند ، منظور دارند كه از زيادتى قشون در حركت ، آسيبى به رعايا نرسد ، به اين ملاحظه ، در غرّهء رجب ، انشاء اللّه به عزم سياحت ، تشريف فرماى صفحات اصفهان و آن نواحى خواهند شد و انشاء اللّه تعالى از اين سفر فيروزى اثر ، براى عموم اهالى ولايات محروسه فوايد عمده و منافع كلّى حاصل خواهد گرديد . » همچنين در ستون اخبار داخله مىخوانيم : « شاه عاليجاه ، حسنعلى خان سرهنگ را نظر به خدمات سابقه ولاحقه به منصب سرتيبى سزاوار فرمودند . » همسر وزيرمختار انگليس در تهران ، ضمن خاطرات خود از وجود روزنامهء ويژه‌يى

--> ( 1 ) . صدر التواريخ ، ميرزا محمد حسين فروغى و ميرزا غلامحسين اديب ( نسخه خطى ) .