مرتضى راوندى

144

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )

كه دلالت بر كمال رضامندى ايشان از يكديگر دارد ، بسيار است كه مستغنى از بيان و تذكار است . . . » « 1 » زير اين نامه را عدهء كثيرى از علماى نقاط مختلف ايران و تنى چند از روحانيان ديگر ملل اسلامى امضاء كردند . انتظارات نادر از مردم چنان كه ضمن مطالعه در تاريخ دوران نادرى ديديم ، اين مرد سلحشور براى پايان دادن به جنگ و خونريزى در كنگره‌يى كه در دشت مغان تشكيل داد ، براى قبول مقام سلطنت از مردم خواست كه از مذهب تشيّع درگذرند و مذهب حقّهء جعفرى را پنجمين مذهب عالم تسنّن به‌شمار آورند و عمر و عثمان و ابو بكر را لعن و سبّ نكنند و از عزادارى امام حسين ( ع ) خوددارى كنند و بعدا اعلاميّه‌يى بدين شرح منتشر نمود : « عاليجاهان صدر عالى قدر و حكّام و مجتهدين و علماى دار السّلطنهء اصفهان ، به الطاف ملوكانه مباهى بوده بدانند كه اوقاتى كه رأيت ظفر آيت در صحراى مغان برپا شد ، در مجالس متعدّد ، قرار بر اين شد كه چون طريقهء حنفى و جعفرى موافق آنچه از اسلاف به ما رسيده است ، متحّد بوده ، خلفاى راشدين رضى اللّه عنهم را خليفهء سيد المرسلين ( ص ) مىدانسته‌اند ، من بعد الايّام اسامى هريك از خلفاى رابعه كه ذكر كرده شود ، با تعظيم تمام ذكر كنند ، به علاوه در بعضى از اضلاع ممالك ما ، بر خلاف اهل سنت ، در اذان و اقامه ، لفظ علّى ولى اللّه را بر طريقهء شيعه ذكر مىكنند و اين فقره ، مخالف اهل سنّت است و منافى قرارى است كه معمول اسلاف بوده است . گذشته از اين ، بر تمام اهل عالم هويداست كه امير المؤمنين اسد الله الغالب ( ع ) برگزيده و ممدوح و محبوب خداوند متعال است و به واسطهء شهادت مخلوق بر جايگاه و رتبت او در درگاه احديّت نخواهد افزود و به خلاف اين الفاظ هم چيزى از فروغ بدر قدر او نخواهد كاست . ذكر اين عبارت موجب اختلاف و بغض و عداوت ما بين اهل تشيّع و سنّت است كه هردو در متابعت شريعت مطهّر سيّد المرسلين ( ص ) شريكند و خلاف رضاى پيغمبر ( ص ) و امير المؤمنين ( ع ) به عمل خواهد آمد . لهذا به مجرّد اطّلاع از مدلول اين فرمان عالى ، به تمام مسلمين ، از اعالى و ادانى و بزرگ و كوچك و مؤذّبين شهرها و توابع و اطراف و اكناف بايد اعلام شود كه از امروز به بعد اين عبارت كه خلاف طريقهء اهل سنّت است ذكر نشود و نيز در ميان حكّام معمول

--> ( 1 ) . نقل و تخليص از مجلّهء يادگار ، سال چهارم ، شمارهء ششم ، از ص 43 به بعد .