آنس اللهفان . » « 1 » كتاب حدائق السحر ، در توضيح صنايع بديعى و شايد براى تكميل و اصلاح ترجمان البلاغه نوشته شده باشد . شاعر غالبا شواهد و نمونه‌هايى از شعر و نثر فارسى و عربى مىآورد كه به سبب قدمت و لطف بيان و احاطه و تسلّطى كه به علم بديع و ادبيات عرب داشته ، ارزش ادبى بسيار دارد ، وى با خاقانى و اديب صابر مشاعره داشت ، و در عالم شعر و شاعرى بيشتر به تكلّف و صنايع لفظى توجه مىكرده است . عمر خيّام حجة الحق حكيم ابو الفتح عمر بن ابراهيم خيامى نيشابورى معروف به « خيام » فيلسوف و رياضيدان و منجم و نويسنده و شاعر بزرگ ايران در اواخر قرن پنجم و اوايل قرن ششم هجرى ( اواخر قرن يازدهم و اوايل قرن دوازدهم ميلادى ) است . معاصران او ، وى را در حكمت ، تالى ابن سينا مىشمردند و در احكام نجوم قول او را مسلم مىداشتند و در كارهاى بزرگ علمى از قبيل ترتيب رصد و اصلاح تقويم و نظاير اين امور به دو رجوع مىكردند و او خود پزشك و منجم دربار ملكشاهى بوده است . از جمله كارهاى علمى او تنظيم رصدى با همكارى ابو العباس لوكرى و ابو الفتح خازنى به امر ملكشاه سلجوقى است به سال 467 هجرى كه تا سال وفات ملكشاه يعنى 485 هجرى دائر و برقرار بود ؛ و از او رسالاتى در حكمت و رياضيات به زبان عربى و پارسى به يادگار مانده و از آن جمله است : رسالهء جبر و مقابله ، لوازم الامكنه ، رسالة فى الاحتيال لمعرفه مقدار الذهب و الفضة فى جسم مركب منهما ، رسالة فى شرح ما اشكل من مصادرات كتاب اقليدس ، رسالة فى الوجود ، رساله‌يى در معراج ، رساله پارسى روضة القلوب كه به نام فخر الملوك پسر نظام الملك طوسى در سه فصل نگاشته ، ترجمهء خطبة الغراء ابو على سينا ، كتاب معروف نوروزنامه و غيره . نوروزنامه به نثرى ساده و شيوا در بيان علل پيدايش جشن نوروز و اينكه كداميك از پادشاهان ايران واضع آن بوده‌اند ، و آيين جشن و آداب پادشاهان ساسانى در آن باب چه بوده ، و امثال اين مطالب نوشته شده است و علاوه‌بر اينها در كتاب نوروزنامه مسائل گوناگون ديگرى هم به مناسبت ، مذكور افتاده ، و از شاهان داستانى ايران و آيين جهاندارى ايشان و پيشه‌ها و رسوم و فنونى كه نهاده‌اند ياد شده است .

--> ( 1 ) . لغت‌نامه دهخدا ، شماره مسلسل 128 ، ص 480 .