و اطراف روى ندهد . « 1 » - فى شهر ذى حجهء 1272 ( مهر بيضى اعتماد الدوله پشت صفحه ) . وضع راههاى ارتباطى در غرب راههاى اروپا ، نه تنها در دوران قرون وسطى بلكه در آغاز قرون جديده نيز ، هموار و رضايت‌بخش نبود . در سراسر اروپا ، بعضى از راههاى رومى كه يادگار دوران قدرت امپراتورى روميان است ، از عهد كهن تا روزگار ما ، همچنان باقى است . براى ساختن اين راهها بردگان و زحمتكشان آنقدر خاك را مىكندند تا به زمين سخت برسند و سپس با استفاده از آهك و قطعاتى از سنگهاى مكعب‌شكل و ساروج ، جاده‌هايى محكم و بادوام بوجود مى - آوردند . عرض اين جاده‌ها از 10 الى 20 پا تجاوز نمىكرد . اولين راه در 311 قبل از ميلاد بين روم و كاپو « 2 » درست شد ، و بعدها اين فعاليت دنبال گرديد و از شهر تاريخى روم ، به كليهء ممالك دست‌نشانده ، 29 راه بزرگ ساخته شد و از بركت كار مداوم بردگان ، نه تنها شهرهاى مهم ايتاليا بهم مرتبط گرديد بلكه روم با شهرهاى مهم كشور گل ، انگلستان ، آلمان ، اسپانيا ، آسياى صغير ، عربستان و افريقاى شمالى مرتبط گرديد و به اين ترتيب در عهد كهن ، حكومت روم موفق گرديد 90 هزار كيلومتر راه بسازد و براى نخستين‌بار ، در اروپا شبكهء مرتبى براى حمل‌ونقل بار و مسافر ايجاد نمايد كه به قول پيرروسو ، از هر حيث با آنچه در ابتداى قرن گذشته در اروپا معمول بود برابرى مىكرد . هركس گذرنامه‌اى در دست داشت ، مىتوانست در كالسكه‌هاى پستى بنشيند . و عينا مانند سرويسهاى دليجان اروپايى در قرن نوزدهم ، اين كالسكه‌ها ، منزل‌بمنزل ، پستچى و اسبهاى خود را عوض مىكردند . ولى جاده‌هاى اروپايى حتى تا قرن هيجدهم ، صورت خوبى نداشت . « اگر لويى چهاردهم تصميم به مسافرت مىگرفت ، بلافاصله كولبر دستور مىداد ، با تعجيل بسيار ، جاده‌هايى را كه موكب پادشاهى مىبايست از آن عبور كند آمادهء حركت كالسكه‌ها سازند . بايد هرچه زودتر مواضع فرورفته و گودالها را با ريگ و سنگ پر كنند و اگر ريگ و سنگ در محل ناياب است به اين منظور ، چوب و خاك به كار برند . يگانه وسيلهء حمل‌ونقل كه بكمك آن مىتوانستند از اين نوع موانع و ناراحتيها احتراز كنند ، اين بود كه بر پشت اسب سوار شوند . ليكن مسلما در مواردى كه مردم مجبور بودند با خانوادهء خود مسافرت كنند ، مىبايست رضا به قضا دهند و با كالسكه مسافرت كنند . . . و در سال 1551 ، روزى 25 كيلومتر مسافت طى كنند . اما كالسكه هم ناياب بود ، و در سال 1658 رويهمرفته 10 كالسكه در پاريس وجود داشت . با وجود آنكه در ساختمان كالسكه‌ها اصلاحات به عمل آورده بودند ، باز هم استحكام آنها بازيچهء دست‌اندازهاى عميق جاده‌ها يا فى المثل سنگهايى بود كه از وسط راه سر درمىآوردند . گذشته از آن ، امنيت و سلامت مسافران اين كالسكه‌ها همواره در معرض تهديد راهزنانى بود كه در گوشهء جنگلها ، تپانچه در دست ، كمين مىكردند و منتظر فرصت بودند . » « 3 »

--> ( 1 ) . ر ك : مجلهء بررسيهاى تاريخى . سال پنجم ، شمارهء 3 ، ص 291 ببعد . ( 2 ) . Capou ( 3 ) . تاريخ صنايع و اختراعات ، پيشين . ص 216 - 215 ( به اختصار ) .