مرتضى راوندى
28
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )
مهاجمان ، در ايران موجب تغييراتى در حيات مدنى و اجتماعى مردم گرديد . بطوريكه از تتبعات گيرشمن برمىآيد ، جامعهء طبقاتى ايران در اين موقع كاملا شكل گرفته بود « امير با بزرگان تابع و ملتزم ركاب زندگى مىكرد و بر روستاييان حكومت مىنمود . وى درآمد خود را از املاك خويش تأمين مىكرد و براى شكار كردن ، صيد ماهى و تربيت اغنام ، از رعايا ، عوارض مىگرفت . در زمينهاى اختصاصى او كارگران برده ، كار مىكردند ، و روستاييان مىبايست براى او به همه نوع بيگارى تن دهند ، و نيز به جهت امور عام المنفعه مانند ايجاد جادهها ، قنوات و پلها و استحكامات كار كنند ؛ چون هزينهء دربار ، دائم التزايد بود و از راه ماليات تأمين نمىشد ، گاه امرا دست به جنگ مىزدند و از اين راه كسرى ماليات را جبران مىنمودند . جامعه به چندين طبقه تقسيم مىشد : امير ، نجبا ، آزاد مردان مالك زمين ، و كسانى كه چيزى نداشتند ، و در آخر بردگان . در اين دوران ( هزارهء اول قبل از ميلاد ) وضع كشاورزان در ايران بهتر از مصر و بين النهرين بود . خرده مالكان با كشاورزان خود بطرزى ابتدايى كار مىكردند . استخراج معادن آهن ، مس و لاجورد منبع درآمد خوبى براى امير بود . علاوه بر اين ، فعاليتهاى بازرگانى نيز با كمك امرا عملى مىشد . مواد عمدهء تجارت عبارت