نقاط خشك بنا كنند . خانه‌هاى رشت ، در مقايسه با خانه‌هاى نقاط ديگر ايران ، حقيرتر به نظر مىرسد . براى اين‌كه بارانهاى فراوان اين منطقه سقف خانه‌ها را فرو نريزد ، بامها را سفالى مىسازند . شاليزارها و مردابها هواى آن را ناسالم ساخته است . مخصوصا در فصل تابستان ، بيماريهاى مسرى در اين نقطه زياد ديده مىشود . با اينكه در رشت وفور نعمت است ، ولى مردم به علت گرسنگى ، نيمه‌مرده به نظر مىرسند . استخرهاى اين شهر پر از قورباغه‌هايى است كه مانند كلاغها فضا را با قيل‌وقال خود پر مىكنند . گملين « 1 » كه در سال 1184 هجرى ، رشت را ديده ، اطلاعات بيشترى راجع به مختصات شهر رشت بدست مىدهد . وى از اهميت اقتصادى و بازرگانى رشت سخن مىگويد و مىنويسد كه دو هزار خانه ، به اسلوب شرقيها ، در آن بنا شده كه بيشتر آجرى است . عمارت خان ، از هر جهت ، ممتاز و عالى است . رشت در زمان شاه عباس دوم و كريم خان زند و آقا محمد خان قاجار ، بسبب بازرگانى خود ، شهرت فراوانى داشته است و كاروانهاى متعدد ، از هند و بخارا و تركيه و ساير كشورها ، به اين شهر مىآمدند و ابريشم گيلان را با خود به بنادر درياى مديترانه و خليج فارس مىبردند . عليرغم زيانهايى كه از طاعون 1246 هجرى ناشى شده بود ، اكنون در سايهء بازرگانى ابريشم و توسعهء كشاورزى برنج و تجديد صنايع ابريشمى ، رشت جان تازه‌اى گرفته است . رشت داراى شش محله و در حدود 6000 خانه و 000 ، 30 جمعيت است . شهر رشت داراى 3300 دكان و 20 كاروانسرا براى تجار ، 25 كاروانسرا براى كاروانها ، 40 مسجد و 12 بقعه و 36 تكيه و 6 مدرسهء علوم دينى و 35 حمام است . بازار شامل راسته‌يى است مركب از 3 يا چهار كوچهء تنگ موازى باهم است كه با كوچه‌هاى ديگرى كه بطور عمودى آنها را قطع كرده است ، مربوط مىباشد ، و داراى كاروانسراهاى زيادى است كه همه از تعدادى دكانهاى نزديك به‌هم و انبار تشكيل شده است . اين بازارها خوب سنگفرش شده است . از هر سمت ، سايبانها و طارميهايى ساخته‌اند كه پياده‌روها را از آفتاب و باران حفظ مىكنند . در كاروانسراها را ، شبها ، مىبندند . در يك قسمت از دكانها پرده‌اى آويخته‌اند كه مال التجاره را در پشت آن قرار مىدهند . كالا را روى تخته يا ميزى مىچينند . بازرگانان روى حصير يا قالى كه در پيشخان دكان انداخته اند ، در وسط كالاها ، مىنشينند و چپق دود مىكنند و به بحث در امور بازرگانى و سياسى مىپردازند و در انتظار مشتريان خود ، مىنشينند . خانه‌ها داراى بالكونهاى سرپوشيده و بامهاى برآمده‌اى است كه با سفال قرمز پوشيده شده است . اطراف خانه با باغ و چپر محدود شده است . در هشت يا نه سال اخير ، اسلوب خانه‌سازى رشت از خانه‌هاى بادكوبه تقليد مىشود . خانهء طبقات فقير از گل ساخته شده ( استخوان‌بندى خانه از چوب است ) و داراى بامهاى گاليپوشى است . ديوارهايى كه خانه‌ها را احاطه كرده است ، از آجر يا گل است كه براى محفوظ

--> ( 1 ) . Gmelin