مرتضى راوندى
346
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )
مردم در جهان متمدن قرار گرفته است . حال ، تمام ديوار و بدنهء عمارت كه از اجزاء چوب و فلز و غيره ساخته شده به محل حمل مىگردد و بوسيلهء كارشناسان بر روى هم سوار مىشود . در ساختمان جديد ، تأمين گرمى ( شوفاژ ) تهويه لولهكشى و سيمكشى از ضروريات است . تنها خطر چوب ، قابليت آتشگيرى آن است ، و امروز مواد معدنى نسوز در بعضى مناطق ، جاى چوب را گرفته است . » « 1 » خانه و مسكن خانه و مسكن ، در صورتىكه روى اصول صحيحى ساخته شود ، در سلامت و آسايش عمومى تأثير فراوان دارد . مدارك تاريخى نشان مىدهد كه در ايران ، از ديرباز ، اكثريت مردم بخصوص طبقهء وسيع كشاورزان ، از مسكن و تغذيهء صحيح و كامل بىنصيب بودند ، و همه ساله در ايران عدهء معتنابهى در نتيجهء نداشتن خوراك و پوشاك كافى و مسكن مناسب ، جان سپردهاند . « مطابق آمار يونسكو ، در روى كرهء زمين ، 280 ميليون نفر بدون مسكن هستند و كولىوار زندگى مىكنند ؛ 710 ميليون نفر در كلبهها و 1300 ميليون نفر در خانهها سكونت دارند . سكنى گزيدن چندين نفر در يك اتاق محقر ، خطرات بسيارى دربردارد . بيماريهاى سل ، ديفترى و مننژيت بوسيلهء ترشحات دهان از يكى به ديگرى ، سرايت مىكند ، و نزديك هم خوابيدن موجب سرايت بيماريهاى جلدى و مقاربتى مىگردد . آنچه كمال مطلوب است يك منزل براى هر خانواده ، يك اتاق ، براى هر نفر ، و يك حمام براى هر منزل است . مسكن بايد خشك ، هوادار ، روشن ، و پاكيزه باشد ؛ به سهولت بتوان آن را گرم كرد ؛ از اطراف آن بوى بد استشمام نشود ؛ بيسروصدا باشد و از خطر آتشسوزى و زمين لرزه مصون باشد . مسكن مرطوب سبب زيانهايى از قبيل رماتيسم و سرماخوردگى مىگردد . اغذيه در اتاق مرطوب زود فاسد مىشود . حشرات در هواى مرطوب بهتر زيست و نمو مىكنند . اتاق مرطوب دير گرم مىشود . اطاق مسكونى بايد آفتابرو باشد . موقعى كه هوا ملايم است ، پنجره را بايد باز گذاشت و از اشعهء مستقيم آفتاب استفاده كرد . اتاق خواب بايد روشن ، فضادار و بيسروصدا باشد ؛ به آسانى تهويه شود . فضا و هواى لازم براى هر فرد بالغ 16 متر مكعب است ، زيرا يك فرد بالغ در هر ساعت 32 متر مكعب هوا لازم دارد و هواى هر اتاق با وجود بسته بودن دروپنجره در يك ساعت دو مرتبه تعويض مىشود . تختخواب را بايد طورى قرار داد كه نور آفتاب به آن نتابد . مستراح بايد بخارج پنجره داشته باشد و مدام تهويه شود . نظافت مستراح در بهداشت اهالى خانه اهميت مخصوص دارد . حرارت اتاق مسكونى بايد بين 18 تا 20 درجه باشد . در موقع خواب 12 درجه حرارت كافى است . » « 2 » شهرها « در قارهء آسيا ، سواى آسياى شوروى ، فقط شش درصد از مردم در شهرهايى زندگى مىكنند كه بيش از يكصد هزار نفر جمعيت دارد ، و در قارهء آفريقا اين نسبت به پنج درصد تقليل مىيابد . در ممالك عقبمانده ، نقش عمدهاى كه بوسيلهء شهرها ايفا مىشود ، چندان آشكار
--> ( 1 ) . لستر كليم و ديگران ، جغرافياى اقتصادى جهان . ترجمهء فتح اللّه حكيمى ، ص 237 - 236 ( به اختصار ) . ( 2 ) . ر ك : دانش بشر ( دايرة المعارف ) . به اهتمام مهدى تجلىپور ، ص 242 .