مراحل ماقبل تاريخ « از انسان كرومانيون ، كه قبلا از او ياد كرديم ، نقاشيهاى جالبى در غار اسپانيا و ديگر نقاط به يادگار مانده است . از روى آثارى كه توسط باستان‌شناسان بدست آمده ، مىتوان دريافت كه انسانهاى دورهء پالئوليتيك ( عليا كه در حدود 150 هزار سال قبل زندگى مىكردند ) قادر بودند مأواهاى زمستانى محكمى براى خود آماده كنند . براى پوشش اين مساكن ، نه تنها از سنگ بلكه از چوب و استخوان ماموتها و گوزنها استفاده مىكردند و بالاى آن را بوسيلهء شاخه‌ها و پوست درختان مىپوشانيدند . با مطالعهء وضع مسكن انسانهاى عهد ديرين سنگى ، مىتوان گفت ، زندگى مردم آن روزگار از بسيارى جهات شبيه به زندگى جماعات ( كمونها ) و جمعيتهاى ايلاتى و عشيرتى عصر حاضر است كه اكنون نمونهء آنها را در استراليا و افريقاى جنوبى و قبايل شكارچى سرخپوست آمريكاى شمالى مىتوان ديد . مرگان ، محقق و پژوهشگر آمريكايى ، نخستين كسى است كه در اين راه به مطالعه و تحقيق پرداخت . وى در نتيجهء مطالعاتى كه در سال 1847 در قبيلهء « ابروكس » در آمريكا انجام داده به اين نتيجه رسيده است كه هر قبيله اسم مخصوص به خود داشته و قبايل گوناگون سرخپوست آمريكاى شمالى ، از جهت سازمان اجتماعى و قبيلهءاى به‌هم شبيهند . او علاقه‌مند شد كه سير تكاملى جوامع بشرى را در ديگر نقاط مورد مطالعه قرار دهد . براى تحصيل اطلاعات ، نامه‌هايى به نقاط مختلف جهان فرستاد و از افراد ذيصلاحيت خواست كه راجع به قبايل ابتدايى در استراليا ، آسيا و ديگر نقاط به مطالعه و تحقيق پردازند و حاصل بررسيهاى خود را براى او بنويسند . پس از وصول پاسخها ، مرگان با شگفتى و تعجب فراوان دريافت كه تقريبا تمام قبايل ابتدايى و دور از فرهنگ ، در شرايط واحدى زندگى مىكنند . تمام اين قبايل كوچ‌نشين متفقا به كار جمع‌آورى غذا مىروند « 1 » ؛

--> ( 1 ) . اقتباس از : پىير روسو ، تاريخ صنايع و اختراعات . ترجمهء حسن صفارى . ص 28 .