ولى چاپارهاى مصرى منظم بودند . در يكى از پاپيروسهاى قديم نوشته شده : « بوسيلهء نامه‌رسان براى من چيزى بنويس . » بازرگانى داخلى بيشتر جنبهء مبادلهء جنس‌به‌جنس داشت و اين كار در جمعه‌بازارهاى دهكده‌ها صورت مىگرفت . در تجارت خارجى دولتهاى مختلف خاورميانه ازجمله مصر ، به اصل حمايت بازرگانى بوسيله سدهاى محكم گمركى ايمان داشتند . مصريان بر اثر مبادلات تجارى ثروت فراوانى كسب كردند . مدتها سكه در معاملات رواج نيافته بود ، همه‌چيز حتى حقوق كارمندان به صورت جنسى پرداخت مىشد . پس از فراوان شدن فلزات قيمتى ، بهاى اجناس بوسيلهء شمشهاى طلا داده مىشد . اعتبار تجارى و حواله با سند ، جانشين مبادلهء جنس به جنس گرديد و در همه‌جا محرران و نويسندگانى بودند كه با تنظيم اسناد قانونى و انجام كارهاى محاسباتى ، به سرعت معاملات كمك مىكردند . « هركس از موزهء لوور ديدن كرده باشد ناچار مجسمهء آن محرر مصرى را ديده است كه چهارزانو نشسته و تقريبا لخت است و علاوه بر قلمى كه به دست دارد قلم ديگرى از راه احتياط بر پشت گوش زده است . اين محرر از كارهاى انجام شده و كالاهايى كه تحويل داده‌اند و بها و سود و زيان آنها صورت برمىدارد ، حساب جانورانى كه به كشتارگاه رفته‌اند يا اندازهء غله‌اى را كه فروخته‌اند ، نگاه مىدارد و وصيت‌نامه‌ها به دست وى تنظيم مىشود . » « 34 » دولت شاهان و اشراف بوسيلهء مأمورين و محرران خود نظم و تسلط خود را در مملكت حفظ مىكردند . بعضى الواح قديمى محررانى را نشان مىدهد كه مشغول سرشمارى هستند ، يا حساب ماليات بردرآمد و يا حساب بالا آمدن آب نيل را مىكنند تا بتوانند ميزان محصول و درآمد تقريبى دولت را تشخيص بدهند . اين محرران بر امور تجارت و صناعت نيز نظارت داشتند و تقريبا در آغاز تاريخ ، سازمان اقتصادى را تحت نظارت دولت درآورده بودند . قوانين مدنى و جنايى با قدرت اجرا مىشد . براى مالكيت و تقسيم ارث قوانين دقيقى وجود داشت . كسانى كه از لحاظ وضع اقتصادى و اجتماعى يكسان بودند در مقابل قانون متساوى الحقوق بودند . در يك سند تاريخى قضات از طرفين دعوى خواسته‌اند كه اظهارات خود را از طريق نطق و خطابه ايراد نكنند بلكه كليهء مطالب را به صورت كتبى به محكمه تقديم كنند . در آن ايام جزاى سوگند دروغ ، كشتن بود . گرفتن اقرار با شكنجه ، بريدن بعضى از اعضاى تبهكاران ، زدن با چوب ، تبعيد به محل استخراج معادن ، دار زدن ، خفه كردن ، بر چهارميخ سوزاندن و زنده‌زنده موميايى كردن جزو كيفرهاى معموله بود . ادارهء مملكت بوسيلهء وزيرى صورت مىگرفت كه سمت نخست‌وزيرى و رياست دادگسترى و خزانه‌دارى را داشت . او به شكايات عموم رسيدگى مىكرد و موظف بود كه عدالت را رعايت كند . شاه قدرت و الوهيت داشت . بيست نفر مأمور تزيين و آرايش فرعون بودند . موى سر ، كلاه و ناخنهاى او هريك مأمور و مراقب خاصى داشت . »

--> ( 34 ) . تاريخ تمدن ( كتاب اول - بخش اول ) ، پيشين ، ص 240 به بعد ( به اختصار ) .