مرتضى راوندى
184
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )
در نظر او اين مظالم و بيدادگريها امرى عادى و براى استوار ساختن پايههاى حكومت ، در ميان ملل غير متجانس لازم و ضرورى بوده است . حكومت آشور بنىپال شامل آشور ، بابل ، ارمنستان ، سرزمين ماد ، فلسطين ، سوريه ، فنيقيه ، سومر ، عيلام و مصر بود ؛ و اين وسيعترين سازمانى بود كه شرق نزديك تا آن زمان به خود ديده بود . چنان كه خواهيم ديد بعدها حكومت ايران در عهد هخامنشى توانست مناطق وسيعترى را تحت ادارهء خود درآورد . در آن ايام ، روش متجاوزين براين جارى بود كه هر ملت مغلوبى كه خراج مىداد دين و قوانين و فرمانروايى خود را حفظ مىكرد و ناچار نبود به مقررات جديدى گردن نهد . همين خصوصيات به ملل مغلوب اجازه مىداد كه چون در بنيان حكومت مركزى ضعف و ركودى مشاهده كردند سر به شورش بردارند يا لااقل از اداى خراج سرباز زنند . عمليات وحشيانهء زمامداران آشور در ممالك تابعه بيشتر براى جلوگيرى از جنبشهاى آزاديخواهانهء ملل مغلوب بود . سازمان جنگى احتياج ، حكومت آشور را برآن داشت كه سازمان جنگى معظمى ترتيب دهد : ارابههاى جنگى ، دستههاى سوارهنظام و پياده و مهندسى ، هر يك بموقع و با سرعت ، نقش خود را ايفا مىكردند . هنر جنگى آشوريان در حملهء برقآسا و تفرقهاندازى در صفوف دشمن بود ؛ و اين نشان مىدهد كه روش كار ناپلئون در جنگهاى اروپا ريشهء بسيار كهنى دارد . سربازان از سلاحهاى آهنين استفاده مىكردند ، تيراندازان و نيزهداران خودهاى مسين يا آهنين بر سر مىگذاشتند ، سپرهاى ضخيم با خود حمل مىكردند و مهمترين سلاح آنها تير ، نيزه ، شمشير كوتاه ، گرز ، چماق ، فلاخن و تبرزين بود . در آن ايام بزرگان قوم و شخص پادشاه در ارابهء مخصوص خود سوار و نقش فرماندهى واحدها را به عهده داشتند . « ابتكار كمك دادن به ارابههاى جنگى بوسيلهء سوارنظام از آشور بنىپال است . » در محاصرهء شهرها از گلولههاى قلعهكوب كه نوكى آهنين داشت ، استفاده مىكردند . محاصره شدگان از بالاى برجوباروها تير و نيزه و و سنگ و مشعل و كوزههاى متعفن برسر دشمن فرومىريختند . معمولا پس از گشوده شدن شهر آن را با خاك يكسان ، و غنايم جنگى را ميان شركتكنندگان در جنگ تقسيم مىكردند . هنگامى كه تصميم به كشتار دستهجمعى مىگرفتند اسيران را وادار مىكردند كه به زمين زانو بزنند سپس يا با كوفتن گرز بر مغز آنها و يا با گردن زدن با شمشير تيز به عمر آنان پايان مى - دادند . نسبت به بزرگان روش وحشيانهترى پيش مىگرفتند . بردن اسيران زن و مرد تحت الحفظ . از نقش برجسته « دروازهء بالاوات » « سالامانسار » سوم . قرن نهم ق . م .