گاه زنده‌زنده پوست تن آنها را مىكندند و گاه روى آتش ملايمى ايشان را كباب مى - كردند . شاه پس از افراد قشون با دادن پاداشى گزاف كمك كاهنان را به خود جلب مىنمود و از اين راه بنيان فرمانروايى جابرانهء خود را استوار مىساخت . كتيبه‌هاى تاريخى و فرهنگ آشوريان پادشاهان آشور با آنكه مردمى سبع و خون‌آشام بودند و قتل و غارت را نوعى عبادت در برابر خدايان خود مىشمردند ، گاه بعضى از آنها در راه آبادى و عمران پيشرفت فرهنگ و تأسيس كتابخانه قدمهايى برداشته‌اند . آشور بنىپال در كتابخانه‌اى كه در شهر نينوا تأسيس كرد ، « علاوه بر كتابهاى عصر خود كه بوسيلهء روحانيان نگاشته مىشد ، از كتابهاى ازمنهء قديمتر نيزكه در معابد شهرهاى خارج پايتخت به دست مىآمد ، استنساخ مىنمود و در آن جمع‌آورى مىكرد . يكى از احتياجات اوليه در تمدن آشوريان اين بود كه از حوادث و اتفاقات گذشته آگاهى پيدا كنند . پادشاه آشور گزارش جنگها را بر روى كتيبهء آجرى مىنوشت و به معبد پايتخت مىفرستاد . . . قاضى در داورى خود دعاوى را برطبق سوابق قضائى و عرف و عادت مردم حل و فصل مىكرد و روحانيان علوم متداول عصر را روى كتيبه‌ها مىنوشتند و در معابد نگاهدارى مىكردند . . . و اين امكنه بتدريج به دفتر بايگانى و سپس به كتابخانه مبدل گرديده است . تاريخ چند هزارسالهء دولتهاى آشور و بابل و عيلام تا يكصدسال قبل از عصر كنونى ما براى محققان و مورخان اروپايى مجهول بود و پژوهندگان غير از مندرجات پراكندهء تورات و بعضى از كتب مورخان يونانى اطلاعات ديگرى در دست نداشتند . » « 25 » پس‌ازآنكه مندرجات كتيبه‌ها و اسناد فراوانى كه در نينوا و ديگر نقاط بين النهرين به دست آمده است مورد مطالعهء باستانشناسان قرار گرفت نه تنها پرده از روى بسيارى از مسائل مهم تاريخى برداشته شد بلكه سير علوم و افكار و اطلاعات نجومى و مجموعهء قوانين آشورى كمابيش در دسترس اهل تحقيق قرارگرفت . قوانين و كيفرهايى كه بوسيلهء دادرسان آشورى اجرا مىشد از قانون حمورابى پيچيده‌تر و ظالمانه‌تر است . بريدن گوش و بينى زياد معمول بود . گاهى اجراى مجازات به خود شاكى واگذار مىشد . بموجب قوانين آشورى زنهاى بىشوهر و زنان هرزه و بردگان از داشتن حجاب ممنوع بودند . زندگى مردم مهمترين فعاليت اقتصادى در سرزمين آشور كارهاى كشاورزى بود ؛ درحالىكه مردم بابل ، بخصوص ثروتمندان آن ، بيشتر به امور بازرگانى و تجارت توجه داشتند . سدبندى و ترعه‌سازى در فعاليتهاى كشاورزى معمول بود . مهمترين محصول فلاحتى ، گندم ، جو ، ارزن و كنجد بود . فلزات مورد احتياج را اكثر از خارج كشور وارد مىكردند . در حوالى 700 ق . م . آهن به‌جاى مفرغ ، فلز اساسى در صناعت و ساختن سازوبرگ جنگى ، به شمار مىرفت . گداختن فلزات ، ساختن شيشه ، رنگ كردن پارچه و لعاب دادن سفال در آشور رايج بود . آراستن و پيراستن منازل بطرزى اشرافى به عمل مىآمد ، وام با نرخ 25 % صورت مىگرفت . سرب ، مس ، نقره و طلا عنوان پول را داشت و وسيلهء مبادلهء اجناس

--> ( 25 ) . تاريخ اجتماعى ايران باستان ، پيشين ، ص 64 به بعد .