مرتضى راوندى

151

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )

در « ناحيهء » هرسين ( بر جادهء كرمانشاه و خرم‌آباد ) به‌دست آمده و به اروپا منتقل شده است . مكشوفات لرستان زمانى مورد توجه باستانشناسان قرارگرفت كه معلوم شد تقريبا تمام گورها را غارت كرده‌اند . . . سازندهء اين مصنوعات ، زيبايى خطوط و اشكال را درك و احساس مىنموده است . مفرغ لرستانى گواه چيره‌دستى عجيب فلزكاران عهد باستان است . « 97 » از آثار مكشوفه به خوبى آشكار است كه فلزكاران در آن دوران مورد توجه و احتمالا در محل معينى از دهكده‌ها به كار و كسب مشغول بودند . از خصوصيات زندگى مردم و خوراك و پوشاك آنها اطلاع دقيقى نداريم . بطورى كه از نقش برجستهء نينوا ( مربوط به قرن هفتم قبل از ميلاد كه كوچاندن اهالى را به عنف نشان مىدهد ) برمىآيد ، زنان آن دوران با صورت و مويى باز ( بدون حجاب ) حركت مىكردند و پيراهنى تنگ تا مچ‌پا با آستينى كوتاه دربرمىكردند و ظاهرا در فعاليتهاى اقتصادى دوشادوش مردان شركت داشتند . به حكايت نقش سابق الذكر ، نه تنها مردان ، بلكه زنان نيز حمل قسمتى از ما يحتاج زندگى را به عهده گرفته بودند . « 98 » كوچاندن ماديها به عنف ، از نقش برجستهء آشورى نينوا - قرن هفتم ق . م . از جزئيات زندگى زنان نيز بيخبريم . آنچه مسلم است در اين دوران در اثر استقرار پدرشاهى تا حدى از حقوق و اختيارات ديرين زنان كاسته شده بود . درميان اشياء مفرغى مكشوفه در لرستان و سقز مقدار زيادى لوازم آرايش زنان به‌چشم مىخورد « سر سنجاقها داراى تنوع بسيارند و به شكل سر جانوران و پرندگان يا حيوانات كامل مىباشند . . . آينه‌هاى مفرغى در اين زمان داراى دسته‌اى است به شكل زنى عريان ، مانند ستونى كه مجسمهء زن باشد . » « 99 » « علاوه‌براين ، بطورى كه از نقش برجستهء « لىشير پيرعينى » كه در پايان هزارهء سوم ق . م . بر صخره‌اى كنده شده است ، برمىآيد ، مرد مادى . . . فقط به دامنى ملبس است و دستارى ( يا كلاهى از نوع بابلى ) برسر و گردنبندى با آويزهء مدورى به گردن دارد ، تبرزينى به كمر زده است ، در دست چپ كمانى دارد و با دست راست ، تير از تيردان بيرون مىكشد . پا را به روى دشمن مغلوب نهاده است و دشمن ديگرى در برابر وى دست استغاثه بلند كرده بخشايش مىطلبد . » « 100 »

--> ( 97 ) . همان ، ص 170 و 171 . ( 98 ) . استنتاج از تصوير تاريخ ماد ، ص 382 . ( 99 ) . ايران از آغاز تا اسلام ، پيشين ، ص 89 به بعد . ( 100 ) . تاريخ ماد ، پيشين ، ص 154 .