مرتضى راوندى

111

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )

سال قبل از ميلاد مسيح ، طلا را خوب مىشناختند . رنگ و تلألؤ و عدم تأثير هوا و رطوبت و عوامل خارجى بر روى آن و بخصوص سهولت استعمال آن در فلزكارى سبب شده بود كه از همان زمان پيدايش از آن براى تهيهء جواهرات و زينت‌آلات استفاده كنند . كشفياتى كه در مقبرهء يكى از پادشاهان عور به عمل آمد ، نشان داد كه چقدر زورمندان و ثروتمندان آن روزگار از طلا و نقره براى تهيهء سلاحها و زينت‌آلات مختلف استفاده مىكردند . عهد آهن يا آغاز تاريخ تا يك قرن و نيم قبل ، باستان‌شناسان اروپا گمان مىكردند كه تمدن امروزى بشر از دو مركز يونان و روم سرچشمه گرفته است ، ولى پس‌ازآنكه ناپلئون در سال 1798 به معيت جمعى از دانشمندان به مصر قدم نهاد و بررسيهاى علمى آغاز شد ، جهانيان دريافتند كه قرنها قبل از تشكيل تمدن يونان و روم تمدنهاى بزرگى وجود داشته است . در سال 1842 افق اطلاعات پژوهندگان بيش از پيش وسعت گرفت و « بوتا » « 18 » قنسول فرانسه در موصل اولين آثار تمدن عتيق بين النهرين را از زير خاك خارج كرد و اندك‌اندك تمدن سومريها و بابليها و مردم جزاير « اژه‌ايد » و اقوام « هىتيت » و ديگر سكنهء آسياى مركزى در سايهء تلاش پيگير باستان - شناسان آشكار شد و جهانيان متوجه شدند كه بسيارى از خصوصيات تمدن يونان و روم مأخوذ از تمدنهايى است كه هزاران سال پيش در جنوب غربى آسيا رشد و تكامل يافته است . . . . آنچه شرق نزديك به ما داد ، فقط پرورش و اهلى كردن نباتات و حيوانات ، استخراج فلزات و صنعت كوزه‌گرى و سفال‌سازى و ديگر چيزهاى مادى نبود ، منشأ هفت روز هفتهء ما ، ناشى از داستان خلقت است بدانگونه كه كه در سفر پيدايش آمده است . بابليها اجرام هفتگانهء سماوى را سيارات تلقى مىكردند . . . از همين مردم بين النهرين است كه ما سيستم شصتگانى را به ميراث برده‌ايم و امروز بوسيلهء آن ، ساعت را به 60 دقيقه و دقيقه را به 60 ثانيه و دايره را به 360 درجه تقسيم مىكنيم . تقسيم روز به 12 ساعت از مصر است . همچنين تقويم شمسى كه ژوليوس سزار آن را معمول كرده و پاپ گرگوار آن را اصلاح نمود ؛ از مصر گرفته شده است . هرقدر اين تشريك مساعى اقوام در ميراث فرهنگى ما بزرگ باشد باز عناصر روحى و معنوى كه بوسيلهء فلسطين و فنيقيه در آن وارد شده است ، بزرگترند . اسلام سومين دين يكتاپرستى ، نتيجهء تاريخى رشد يهوديت و مسيحيت بود . هر سهء اينها حاصل تجربيات دينى قوم واحدى هستند كه به زبان سامى سخن مىگفتند و در ناحيه‌اى بمساحت چند صد ميل مربع زندگى مىكردند . « 19 » « قبلا گفتيم كه گاوآهن و لگام اسب و وسايل بستن حيوانات به ارابه‌ها همه از ابداعات مردم اين حدود است . قبايل « هىتيت » آسياى صغير در 1300 ق . م . به كشف آهن توفيق يافتند ، ولى قبل از اين تاريخ نيز مردم بين النهرين از وجود آهن باخبر بودند چنان كه تبر

--> ( 18 ) . Bota ( 19 ) . شرق نزديك در تاريخ ، پيشين ، ص 8 به بعد .