رشد تدريجى علوم و صنايع اگر بخواهيم از تاريخ علوم و صنايع بشرى آگاه شويم ، بايد سرگذشت علم و تاريخ صنايع را از روزگار قديم تا امروز مورد مطالعه قرار دهيم . غالبا مردم تصور مىكنند كه علوم و دانشهاى بشرى از قرون جديده ، يعنى از سدهء شانزدهم و هفدهم به بعد آغاز گرديده است ، ولى چنان كه « جرج سارتن » در تاريخ و سرگذشت علم متذكر شده است ، اين انديشه درست نيست ؛ و مانند آن است كه كسى را در سن كمال ببينيم و فراموش كنيم كه وى براى رسيدن به اين مرحله ناگزير از مراحل كودكى و جوانى گذشته است . . . بدبختانه بايد اذعان كرد كه مبانى تربيتى بسيارى از اهل علم طورى نيست كه آنان را وادارد كه برگردند و به عقب نگاه كنند . . . براى آنان تاريخ علم حتى از قرن هفدهم هم شروع نمىشود و هرچيز و هركار را ساخته و پرداختهء سده‌هاى نوزدهم و بيستم مىدانند . اين فكر از آن‌روى درست نيست كه نتايج بسيار درخشانى كه در زمانهاى جديد به دست آمده است بر روى كوششهاى پيشينيان استوار است و اگر آن مساعى به كار نرفته بود ، اين نتايج به بار نمىآمد . . . هرچه بيشتر به آنچه در زمان ماضى شده است واقف شويم ، بهتر به معنى و مفهوم تكامل علم پى مىبريم و لااقل درك مىكنيم كه ترقيات كنونى ، نتيجهء زحمات مدتى بسيار دراز است . اگر هم از قرون متمادى كه خبر و سند و مدركى از آنها در دست نيست ، چشم بپوشيم باز تاريخ علم شامل چهار تا پنجهزار سال است كه مقدم بر دوسه قرن اخير مىباشد . در قرون باستانى و وسطى ، علم ، در ادوار كم يا بيش كوتاهى كه بر اثر عوامل متعدد قطع و وصل گرديده ، بطور متوالى در پيشرفت بوده است . . . البته پيشرفت علم در قرون گذشته نامنظم‌تر و تصادفىتر از زمان حاضر بوده و نيروى خيلى بيشترى در راههايى كه اميدى در آنها نبوده ، صرف مىشده است . « 1 » با اين حال در اوايل هزارهء پيش از ميلاد مسيح در كشورهاى بين النهرين ، مصر ، هندوستان و چين علم در راه كمال پيش مىرفت و اهالى بين النهرين و مصر گذشته از خط بر بسيارى از مسائل رياضيات و نجوم و طب نيز دست يافته بودند .

--> ( 1 ) . جرج سارتن ، سرگذشت علم ، ترجمهء احمد بيرشك ، ص 175 به بعد .