سيف بن محمد سيفى هروى
168
پيراسته تاريخنامه هرات ( فارسى )
سفر حجاز در خدمت او سوار شدند . و چون به جام رسيد ، شيخ الاسلام شهاب الدين با زمرهاى از ائمّه و شيوخ جام و از خواف شيخ بزرگ قطب الدين مظفر با گروه ديگر از اكابر و مهتران مصاحب ملك شدند . و چون به خطهء نيشابور رسيد ، شيخ الاسلام خواجه قطب الدين جامى و طايفهاى از كبراى نيشابور با قافلهء ملك اسلام پيوستند . بر اين نسق به هرشهر و خطه كه نزول مىفرمود ، طايفهاى از علماء و شيوخ در صحبت او روان مىشدند ، و به هرباجگاه و موقف اداء خراج بىزحمتى قرب هزار نفر آدمى را مىگذراند ، و اگر باژستانى به خشونت از مصاحبان او مطالبه مىكرد ، او را به ضرب و تأديب مجروح [ 778 ] مىگردانيد ؛ خصوصا در حدود كردستان كه والى باژستان را - به واسطهء آنكه از مصاحبان او باژ مىطلبيد و خشونت مىنمود ، دست بسته و سر و پابرهنه چند فرسنگ پياده با خود ببرد و به شفاعت ائمهء كبار او را بگذاشت و خلعت پوشانيده بازگرداند . و چون به دار الملك بغداد رسيد ، شيخ الاسلام خواجه مطهر و ملك شمس الدين امير ورنه و مخدومزاده امير حافظ و سراج الدين على به خدمت او پيوستند ؛ و از پيش پادشاهزادهء جهان و امير چوپان جماعتى انبوه از اكابر و اعيان به بغداد آمدند و حكم يرليغ و تشريفات آورد كه امير حاج قافلهء عراق ملك غياث الدين باشد و محمل ما را ببرد و باز آرد . ملك چند روز در بغداد مقام كرد و مال بسيار به اسم صدقه به فقرا و صلحا و منزويان بغداد و با گنجهاى مملو از زر و سيم و قافلهء انبوه از بغداد بدرآمد . و ابطال و كماة خراسان و عراق را بر اطراف اربعهء قافله تعيين فرمود كه از خوف ملك ، حراميان و سرّاق عرب از راه منحرف گشته بودند و متوارى شده . و از بغداد تا بيت الحرم ، همه راه سفره كشيده و مائده نهاده داشت . و چون به مكّه رسيد ، امراء مكّه كه در هيچ عهدى به استقبال ملكى از مكّه بيرون نيامده بودند ، به جهت اعزاز و توقير او بيرون آمدند و هريك به حسب طاقت هديه و تحفه عرض كرد . [ 779 ] چون هنگام اداء فرض حج شد ، شرايط مناسك به جاى آورد و فروض و سنن حج را به تقديم رسانيد و از سر نياز و صدق و تعظيم تمام كعبهء معظم را زيارت كرد . و چون حج بگزارد ، با امراء قافلهء مصر ملاقات شد . در باب او الطاف بىحساب فرمودند و به اسم تحفه از ثياب و اسلحه و غرايب مصريّه و اسبان تازى بسيار پيش او فرستاد [ ند ] . بعد از آن به چند روز متوجه مدينهء رسول عليه افضل الصلوات و اكمل التحيات شد و چون به مدينه رسيد و زيارت روضهء مطهر [ ه ] و تربت مقدسهء سيد كاينات عليه افضل الصلوات دريافت ، مال فاخر به سادات و مجاوران و فقراء و