سيف بن محمد سيفى هروى

161

پيراسته تاريخنامه هرات ( فارسى )

امير چوپان و تاج الدين على شاه و امرا و صواحب آورد و گفت : به هرچه دلخواه ملك باشد ، يرليغ و پائيزه دهيد . روز ديگر امير چوپان و تاج الدين على شاه مبلغ پنجاه هزار دينار نقد به جهت ملك غياث الدين تسليم مولانا ناصر الدين عبيد اللّه كردند و يرليغ نوشت كه سه سال مردم هرات از زحمات قلان و قبجور و عوارضات ديوان معاف باشند . و تمامت اسباب و املاك خواجه محمد خوافى و ملك قطب الدين اسفزار و ملك فرخ‌زاد تولك و احرار و عبيد پسر بوجاى از آن او باشد و امراء نكودرى امر او را انقياد نمايند . و چرخ‌اندازان خراسان پيش او روند و امراء خراسان او را مدد دهند و مولانا ناصر الدين را مبلغ هزار دينار خراسانى ادرار مخلّد كرد و مصاحبان او را هريك را به ادرار و خلعت گرانمايه بزرگ گردانيد و مولانا را به دلخوشى تمام [ 746 ] اجازت مراجعت فرمود . 130 . عمارات ملك غياث الدين در شهر هرات ازجمله عماراتى كه ملك غياث الدين در هرات فرمود ، اوّل عمارت مسجد جامع است و هيچ پادشاه [ و ] ملكى را بعد از سلطان سعيد مغفور غياث الدينا و الدين نور اللّه رمسه تا اين عصر ، آن دست نداد كه مسجد جامع هرات را كه اكثر آن به اندراس انجاميده بود و صفهاء شرقى و جنوبى آن خراب شده و از جنبذات و پيل پايهاء اطراف اربعهء او آثار نمانده مرمّتى كردى . ملك غياث الدين [ 747 ] مسجد جامع شهر هرات را به حال عمارت باز آورد و خود بنفسه با تمامت نواب و اركان دولت و اعيان ولايت هرات پنجاه روز در مسجد جامع متوطن شد و بفرمود تا هرموضع را كه خراب شده بود ، بهتر و محكمتر از اوّل به حال آبادانى باز آورد [ ند ] و به لطايف كتابت و دقايق صنعت آراسته گردانيد [ ند ] و اشكال غريب و نقوش بديع ساخته و پرداخته كرد [ ند ] . و در حصار بر طرف شمال ، بارگاهى كه منسوب است به دار « 1 » بساخت . و بفرمود تا به نقوش و صور مزين گردانيدند . [ 748 ] در ساختن اين بارگاه ، يكى از كرامات ملك غياث الدين آن است كه نقاشان را مأمور گردانيد كه طرف جدر غربى بارگاه را به نقوش عساكر سلطان ابو سعيد منقش گردانند به عظمت هرچه تمامتر و به شكوه هرچه بيشتر ، و جانب شرقى را به جيوش شاهزاده يسور [ 749 ] مصور كنند ، منهزم و گرفتار و مقتول ، و شاهزاده يسور را پياده و غمگين . حق تعالى به اندك روزگارى - چنانك به

--> ( 1 ) - چاپى سفيد است .