پلوتارخ ( مترجم : كسروى )
479
ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي )
كلئوپترا قصد كشتن او را دارد و اين كينه آن جهت را داشت كه او گفته بود به همراهان آنتونيوس باده ترشيده مىخورانند با آنكه در روم سارمنتوس « 1 » غلام بچه قيصر فاليريا « 2 » مىنوشد . قيصر همينكه ساز جنگ را آماده كرد فرمانى بيرون داد كه مضمون آن جنگ با كليوپترا و خلع كردن آنتونيوس بود از اختياراتى كه آنها را به دست يك زنى سپرده هم در آنجا مىگويد كه به آنتونيوس درمانى خورانيدهاند و او هوش خود را باخته است . سردارانى كه روميان بايد با آنان روبرو گرديده جنگ نمايند جز از مارديون « 3 » خواجه سراى و پوثنيوس « 4 » و ايراس « 5 » دختر مشاطه كلئوپترا و خارميون « 6 » نخواهد بود ، زيرا اختيار همه كارها به دست اينان است . بدين طرز شگفتآور جنگ اعلان گرديد و چون لشكرها و ساز و برگها در يك جا گرد آمد آنتونيوس كمتر از پانصد كشتى جنگى نداشت كه برخى از آنها داراى هشت يا ده رديف پارو بود و چندان آرايش كرده بودند كه تو گويى براى جشن فيروزى آماده گردانيدهاند . سپاه او صد هزار پياده و دوازده هزار سواره بودند . گذشته از پادشاهان زيردست كه بسيارى خودشان همراه بودند از قبيل : بوخوس « 7 » شاه ليبوا و تاركوندموس « 8 » از آن كيليكياى بالا و آرخيلاوس « 9 » از آن كاپادوكيا و فيلادلفوس « 10 » از آن پافلاگونيا و مثراداتيس از آن كوماگينى و سادالاس « 11 » از آن ثراك . بسيارى نيز خودشان نيامده سپاه فرستاده بودند از قبيل : پولميون پادشاه پونتوس و مالخوس « 12 » از آن عربستان و هيرود « 13 »
--> ( 1 ) . Sarmeutus مقصود از كلمه غلامبچه آن دسته پرستارانى كه در اندرون خانهاى پادشاهان و توانگران كار مىكنند و خوردسال مىباشند . ( 2 ) . Faleria يك گونه بادهاى است كه در روم به نيكى مشهور بوده . ( 3 ) . Mardion ( 4 ) . Pothinus ( 5 ) . Iras خواهد آمد كه اين ايراس با خارميون همراه كلئوپترا خود را كشتند . ( 6 ) . Charmion ( 7 ) . Bocchus ( 8 ) . Tarcondemus ( 9 ) . Archelaus ( 10 ) . Philadelphus ( 11 ) . Sadalas ( 12 ) . Malchus پيداست كه اين پادشاه از آن آرميان بين النهرين يا از آن نبطيان بوده و كلمه مالخوس رومى شده « ملخه » كه شكل ديگر كلمه « ملك » مىباشد كه اكنون در سريانى هم « ملخه » مىگويند . ( 13 ) . Herod