پلوتارخ ( مترجم : كسروى )
348
ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي )
نمىبينى كه روميان شكستناپذير چگونه مىگريزند ؟ ! تاكسيليس پاسخ داد : كاش اى پادشاه چنين نيكبختى براى شما روى مىآورد . ولى روميان هنگامى كه در راهند هيچگاه بهترين رختهاى خود را نمىپوشند و سپرهاى درخشان به دست نمىگيرند و خودهاى خود را بىپوشاك نمىگذارند و اينكه اكنون مىبينى روپوش چرمى خود را دور انداختهاند اين خود دليل است كه آماده جنگ مىباشند و همين اكنون به كار خواهند پرداخت . تاكسيليس اين پاسخ را بر زبان داشت كه ناگهان درفش پيشين پيدا شده و دستهها و فوجها هر كدام به جاى خود با كمال آراستگى پيش مىآمدند . تيكران همچون كسى كه از مستى به هوش آيد دوبار يا سه بار داد زد : اين چيست ؟ مگر آنان به سوى ما مىآيند ؟ ! . . . و ناگهان به تلاش افتاده خواست مگر سپاه را به سامان بياورد . بخش عمده لشكر را بر گرد سر خود نگهداشت دست چپ را به آديابنيان سپرد و دست راست را به عهده مادان واگذاشت و در جلو اين مادان انبوهى از سوارگان سنگين ابزار صف بستند . لوكولوس چون خواست از رود بگذرد . يكى از همراهان وى زبان به پند گشاده چنين گفت : امروز كه روز جلوتر از نونيس « 1 » اوكتبر است روز نيكى نيست . چه در اين روز سپاه كايپيو « 2 » در جنگ كيمبريان « 3 » شكست خورده نابود شد و مردم آن را روز سياه مىشمارند چه بهتر كه شما امروز را آسوده بنشينيد . لوكولوس پاسخ داد : من آن را براى روميان روز همايونى خواهم گردانيد . اين گفته و به سپاهيان دلداريها داده از رود بگذشت و خويشتن كه زره آهنين داراى پولكهاى فولادين درخشان در بر كرده جبه سجافدارى بر خود پوشيده بود جلو سپاه افتاده آنان را به روى دشمن براند . از همان آغاز شمشير از غلاف بيرون و اين نشانه آن بود كه سپاهيان شتاب كرده با دشمن جنگ دست به دست كنند . زيرا هنر دشمن جنگ در ميدان پهناور و باز بود . و آنگاه روميان بايستى بسيار نزديك
--> ( 1 ) . Nones نامى است از نامهاى تقويم رومى كه شرح آن در اينجا بيجاست . ( 2 ) . Caepio ( 3 ) . cimbria