پلوتارخ ( مترجم : كسروى )

240

ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي )

و چون به نزديك كورونيا « 1 » رسيد جايى بود كه دشمن از دور ديده مىشد و اين بود كه به صف‌آرايى برخاسته دست چپ را به مردم ارخومنيا « 2 » سپرده خود او دست راست برداشت . از آن سوى مردم ثبيس خودشان دست راست را گرفته دست چپ را براى مردم آرگوس واگزاردند . گزنفون كه در اين جنگ حاضر بوده و در پهلوى اگيسيلاوس جنگ مىكرده چنين مىگويد كه جنگى به آن سختى هرگز نديده آغازهاى آن چندان سخت نبوده زيرا مردم ثبيس ارخومنيان را به آسانى از جلو برداشتند . از آن سوى همان كار را اگيسيلاوس با مردم آركوس كرده آنان را به آسانى از جلو برداشت . ليكن چون هر دو سوى شكست دست چپ خود را شنيدند ناگزير شدند كه براى حمايت از آنها كوششى سخت بكنند . اگر اگيسيلاوس خود را نگه‌دارى توانسته از جلو حمله نمىبرد بلكه از پهلو يا از پشت سر حمله مىبرد بىشك فيروزى از آن او بود . ولى چون خشمناك گرديده و جنگ حال او به هم زده بود نگران فرصت نتوانست ، پس سپاه خود را به يك بار بر روى دشمن راند و چنين مىپنداشت كه از ايشان ايستادگى نخواهد ديد . ولى سپاهيان ثبيس در دلاورى پاى كمتر از او نداشتند و اين بود كه جنگ بسيار سخت گرديد . به ويژه در پيرامون خود اگيسيلاوس كه آن پنجاه تن پاسبانان تازه رسيده او ايستادگى بىاندازه نمودند و جان او را از خطر رهانيد و با آنكه اينان جانفشانى بسيار كردند باز اگيسيلاوس زخمهاى بسيارى برداشت و با همه زرهى كه بر تن داشت شمشيرها و نيزه‌ها و تيرها به تن او رسيد . پاسبانان گرد او حلقه زده و چون دشمن فشار مىآورد كشتار دريغ نمىساختند . ولى از ايشان هم بسيارى كشته گرديد و پس از همه پافشارى سرانجام چون ديدند نخواهند توانست صفهاى ثبيسيان را بشكافند اينان صفهاى خود را باز كرده راه به دشمن دادند . ثبيسيان به اين كار مىخنديدند و چون از ميان دشمن بگذشتند يقين داشتند كه فيروزى از آن ايشان گرديده و اين بود كه احتياط را كنار نهاده به بىپروايى برخاستند و در همين حال بود كه اسپارتيان دوباره بر سر آنان تاختند . چيزى كه هست آنان هم خود را نباخته و روى به گريز ننهادند و بدانحال روى به سوى هليكون « 3 » نهاده مغرورانه مىگفتند كه بر خلاف دسته‌هاى ديگر سپاه ما روى بگريز ننهاده‌ايم .

--> ( 1 ) . Corenea ( 2 ) . Orchomenia ( 3 ) . Helicon