پلوتارخ ( مترجم : كسروى )
213
ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي )
زمان به سركردگى پادشاه خود آگيسيلااوس « 1 » بسيج جنگ كردند و اين پادشاه چون به سپاه خود به آسيا رسيده به خشكى درآمد بيدرنگ به كوشش پرداخته شهرت خوبى به دست آورد و ميانه او و تيسافرنيس جنگى در ميدان روى داده تيسافرنيس شكست يافت . نيز بسيارى از شهرها بر تيسافرنيس بشوريدند . و چون اين خبرها به ارتخشثر رسيد دانست كه نبايد با يونانيان از اين راه درآيد و اين بود تيموكرانيس « 2 » را از مردم رودوس « 3 » با مقدار انبوهى از زر به يونانيان فرستاده به او اختيار داد كه به هر نحوى كه مىپسندد و آن پولها را بين پيشوايان يونانى در اين شهر و آن شهر بخش كرده آنان را به جنگ با اسپارت برانگيزد . تيموكراتيس به يونان رفته دستور ارتخشثر را به كار بسته بسيارى از شهرهاى بزرگ را بشورانيد نيز تلوپونيسوس « 4 » را به شورش برانگيخت و اين بود كه دار الشورى آگيسيلاوس را از آسيا باز پس خواند . مىگويند چون او از آسيا برمىگشت به دوستان خود چنين گفت : به دست سى هزار تيرانداز است كه مرا از آسيا بيرون مىراند . مقصود اشاره به صورت تيرانداز است كه بر روى در يكهاى ايران نقش مىشود . ارتخشثر دريا را نيز از لاكيدومونيان پيراست و سرداران دريايى او يكى كونون « 5 » از مردم آتنه و ديگرى فارنابازوس « 6 » بود . كونون پس از جنگ آيكوسپوتامى « 7 » در كوپريس « 8 » نشيمن گرفت و مقصود او نه تنها آسودگى و تندرستى خود و بلكه بدانسان كه دريانوردان هميشه گردش باد را مىپايند او نيز گردش زمان را مىپاييد و در انتظار فرصت نيكى بود . و چون ديد كه او با همه مهارت نيازمند نيرويى است و ارتخشثر با آن نيرويى كه دارد نيازمند مرد ماهرى است كه آن نيرو را به كار بياندازد اين بود كه چگونگى را نوشته به ارتخشثر پيشنهاد كرد و به آن كسى كه نامه را مىبرد دستور داد كه اگر توانست آن را به
--> ( 1 ) . Agesilaus ( 2 ) . Timocrates ( 3 ) . Rhodes نام جزيرهاى از يونان بوده . ( 4 ) . Telopounesus بخشى از جنوب يونان كه شبه جزيره مىباشد . ( 5 ) . Couon ( 6 ) . Pharnabazus ( 7 ) . Aegospotami نام رودخانهاى كه يونانيان جنگ مشهور خود را در كنار آن كردهاند . ( 8 ) . Cypres جزيرهاى كه امروز « قبرس » نوشته مىشود .