پلوتارخ ( مترجم : كسروى )
171
ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي )
و چون شورايى كه درباره سه هزار دستگير تعيين يافته بود حكم به كشتن همه آنان داد لوساندير فيلوكليس را نزد خود خوانده گفت : در برابر آن پيشنهادى كه همشهريان خود درباره يونانيان كرده بودى كنون خود را سزاوار چه كيفرى مىشمارى . « 1 » فيلوكليس از پيشآمد هرگز خود را نباخته بود چنين پاسخ داد : تهمتى كه هنوز نزد هيچ قاضى به ثبوت نرسيده مرا آلوده آن نساز و اينكه اكنون چيره گرديدهاى نگاه كن كه اگر دستگير مىگرديدى چه كيفرى را اميدوار بودى همان كيفر را دربارهى من روا دار . سپس خود را شسته و پاكيزه ساخته و رخت زيبا در بر كرد و جلو ديگران افتاده آنان را به سوى كشتارگاه راه نمود . اين داستانى است كه ثئوفراستوس « 2 » در كتاب خود مىنويسد . سپس لوساندير به گردش پرداخته در هر كجا يك آتنى مىديد فرمان مىداد كه به آتن روانه گردد و اعلان مىكرد كه هر كسى از آتنيان كه از شهر بيرون باشد اگر به دست افتاد كشته خواهد شد . مقصودش از اين كار آن بود كه همگى در شهر گرد بيايند و بدينسان كميابى و گرسنگى زود آغاز كند و مدت محاصره نيز به درازا نيانجامد . نيز در همه جا آيين حكمرانى توده را بر انداخته در هر شهرى يك تن از لاكيدومنيان را به حكمرانى آن شهر برمىگماشت و دستور مىداد كه ده تن را نيز از دستههايى كه خود او پيش از آن در شهرها پديد آورده بود برگزيند و به كار حكمرانى دخالت دهند . اين كار را چه در شهرهاى هوادار خود و چه در شهرهاى دشمن مىنمود . بدينسان در شهرها مىگرديد و در همه جا مقصودش اين بود كه خود را برترين كس در يونان بسازد و اين است كه در بخشيدن حكمرانى نگاهى به نژاد كسى يا توانگرى او نداشت بلكه تنها دوستان و هواداران خود را به كار برمىگماشت و اختيار همهى كارها را به دست او مىسپرد و چون در پاره جاها از كشتار و خونريزيهاى بيهوده خوددارى نمىكرد و به دوستان
--> ( 1 ) . مقصودش پيشنهاد بريدن انگشت نرينه دستگيران است كه فيلوكليس در آتن كرده بود . ( 2 ) . Theophrastus فراموش نبايد كرد كه اسپارت و آتن در آن زمان در حكمرانى با هم اختلاف و دشمنى داشتند بدينسان كه آتن هوادار دموكراسى و اسپارت خواهان اريستوكراسى بود و اين هنگام كه لوساندير چيره گرديده بود در همه جا بنياد دموكراسى را برمىكند و آيين اريستوكراسى را رواج مىداد .