آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )
652
ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )
ايرانيان اين درفش را متعلق بادوار باستانى تاريخ خويش ميدانستند . چون هزار سال از دوره ظلم دهاگ ( ضحاك ) غاصب سپرى شد ، آهنگرى كاوگ نام « 1 » پيشدامن چرمين خود را بر نيزه كرد و قدم در ميدان شورش نهاد . شورشيان دهاگ را از تخت به زير آوردند و فريدون را ، كه شاهزاده جوان از نسل پادشاهان سلف بود ، بر سرير پادشاهى نشاندند . از آن زمان پيشدامن كاوگ آهنگر درفش سلاطين ايران شد و آن را بنام كاوگ درفش كاويان ناميدند « 2 » . چند تن از مورخان ايران و عرب اين درفش را ، به صورتى ، كه در جنگ قادسيه بچنگ عرب افتاد ، وصف كردهاند . بنابر قول طبرى « 3 » ، اين درفش ، كه از پوست پلنگ بود ، هشت ارش عرض و دوازده ارش طول داشت . بلعمى گويد « 4 » ايرانيان در جنگ ، كه اين درفش
--> ( 1 ) - به فارسى جديد : كاوه . ( 2 ) - در رسالهاى به زبان دانماركى تحت عنوان : Smedan Kevah og det gamle persiske rigsbanner , D . Vld . Selsh , hist , fil . Medd , II , 4 اين داستان را بتفصيل مورد بحث قرار دادهام و سعى كردهام ثابت كنم ، كه اين داستان ، كه در اوستا و ساير كتب دينى زردشتى موجود نيست ، در زمان ساسانيان با اقتباساتى از ساير داستانهاى كهن براى تعبير نام درفش كاويان ساخته شده است . معنى حقيقى درفش كاويان « درفش شاهى » است ( كاويان از كلمه اوستايى كوى Kavi آمده است ، كه بمعنى « پرنس و شاه » است ( مقايسه شود با ص 222 ، يادداشت 5 ) . من با رأى لوى Levy و يوستى و اخيرا زاره ( Klio , JII , p , 348 sqq ) ، كه پرچم داريوش سوم در موزائيك معروف « جنگ اسكندر » و درفش منقوش بر سكههاى قديم پارس را درفش كاويان پنداشتهاند ، موافق نيستم . راجع بعلمهاى عهد ساسانى ر ك صنايع پوپ ، 3 ، ص 2768 و ما بعد ( فيليس آكرمان ) . ( 3 ) - ص 2175 . ( 4 ) - زتنبرگ ، 3 ، ص 395 .