خوش‌آرزو ريدك ( غلام ) خسرو ، كه از لطايف مشمومات وقوفى كامل داشت ، در جواب خسرو گفت : « بهترين عطرها شاهسپرم آميخته بانداست « 1 » ، كه بر آن گلاب پاشيده باشند ، ديگر بنفشه با بخور عنبر اشهب ، و نيلوفر با بخور مشك ، و باقلاى معطر با بخور كافور . بوى نرگس چون رائحه جوانى است ، و بوى گل سرخ چون رائحه باران است ، عطر شاهسپرم چون نكهت اولاد است ، و بوى خيرى چون رائحه دوستان صديق است » . خسرو باز پرسيد كه بوى بهشت چگونه است . ريدك جواب داد . « اگر بوى شراب خسروانى ، و گل فارسى ، و شاهسپرم سمرقندى ، و ترنج طبرى ، و نرگس مسكى ، و بنفشه اصفهانى ، و زعفران قمى و بونى [ بوانى ] و نيلوفر سيراوانى ، و [ ند ] ، كه مخلوطى از سه چيز معطر است ، ( عود هندى ، و مشك تبتى ، و عنبر شحرى ) را فراهم آورى ، از بوى بهشت بويى توانى برد » « 1 » « 2 » . در قصر شاهنشاه غذاهاى مطبوع و گوارا بسيار مورد توجه بود . از جمله طعام‌هايى كه براى پادشاه ولاش مهيا ميكردند ، يكى « خورش شاهى » نام داشت ، كه مركب بود از گوشت گرم و گوشت سرد ، و برنج فسرده ، برگ معطر ، و مرغان مسمن ، و خبيص ، و طبرزد ؛ ديگر از طعام‌ها « خورش خراسانى » بود ، كه از گوشت كباب شده بسيخ ، و گوشت پخته در ديگ ، و كره و عصارات ، تركيب مىيافت ؛ ديگر « خورش رومى » كه گاه با شير و شكر ، و گاه با تخم‌مرغ و عسل ، و گاه برنج با كره و شكر و شير ساخته ميشد ؛ ديگر « خورش دهقانى » كه عبارت بود از گوشت گوسفند نمكسود ، و نارسود ( گوشتى كه در رب انار بخوابانند ) ، و

--> ( 1 ) - مخلوطى از مشك و عود و عنبر اشهب . ( 2 ) - در متن پهلوى ياسمن بيش از همه مشمومات آمده و آن را عطر پادشاهى شمرده‌اند پس از آن عطر گل سرخ و نرگس و كافور و زنبق و بنفشه و شاهسپرم و مورد و نيلوفر و مرزنگوش و غيره را ذكر كرده‌اند ؛ و همراه هر يك وصفى شاعرانه آورده‌اند . ( شاه خسرو و غلامش ، چاپ اونوالا ، 94 - 68 ) .