آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )
600
ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )
كه گاهى سرخى روناس تندى هم به آنها مىافزودهاند ، آبى آسمانى ، و سياه ، را نيز با كمال مهارت براى تزيين حواشى به كار مىبستهاند » « 1 » . طبقه زيرين كتيبه جدار عقب غار مذكور خسروپرويز را مسلح و سوار بر اسب نشان ميدهد . اين مجسمه ، كه از سنگ بيرون آوردهاند ، متأسفانه در اثر تعصب مهاجمين عرب شكسته است . پادشاه كلاهخودى بر سر نهاده ، كه تاج بالدار با هلال و قرص ، خورشيد بر آن قرار دارد ( بالهاى تاج را شكستهاند و فعلا پيدا نيست ) . جوشنى با حلقههاى آهنين پوشيده ، كه تا كلاهخود ميرسد ، و چهره پادشاه را مىپوشاند ، و تن را تاران فروميگيرد . از زير اين جوشن جامه پادشاه نمايان شده است ، كه داراى تصاويرى است شبيه ماهيانى كه ، اصطلاحا آنها را اسب آبى خوانند . شاه نيزه در دست راست گرفته ، و آن را بر دوش تكيه داده است ، ولى مسلمانان بتشكن آن دست را چنان قلم كردهاند ، كه اثرى از آن پديدار نيست . در دست چپ آن سوار سپرى مدور ديده مىشود . كمربندى مزين ، و تركشى پرتير ، سلاح اين سوار را كامل كرده است . در كمال آرامى بر روى قوائم درشت خود ايستاده ، سر و سينهاش را بر گستوانى منگولهدار پوشيده است . دو طرف كفل اسب داراى علامتى است ، گويا حلقه باشد ، كه نوارى به شكل كراوات از آن گذراندهاند و از علائم سلطنتى است « 2 » . از دو جانب كفل دو گوى بزرگ ، كه
--> ( 1 ) - شميدت ، « سوريا » ، 1934 ، ص 19 - 18 . تاريخ صنايع ، 2 ، ص 1396 و بعد ( Laure Morgenstern ) . در شهر دورا تعدادى از نقوش ، كه با دست بر ابنيه كشيدهاند ( بلاتين ( Grafitto ، كشف كردهاند . ( ر ك : كومون ، حفاريهاى دورا اوروبوس ، ج 2 ، اطلس ، پاريس 1926 ، لوحه 98 و 99 ؛ رستووتزف و ليتل ، خانا مزين به نقوش ديوارى . Rostovtzeff et A . Little , La maison drs fresques , Mem de L'Acad . des Inscript . XLIII , P . 167 sqq . رستووتزف ، شهرهاى كاروانى ، ص 5 - 194 ، 211 و تصوير 35 ) در تخت جمشيد نيز از اين نقوش يافتهاند . ( هرتسفلد ، تاريخ باستان ، ص 80 ) . ( 2 ) - مقايسه شود با هرتسفلد ، گزارش باستان ، ج 9 ، ص 107 .