اين رسته هم در داخل اين حصار آثار ويرانه ديده نميشده است و سبب آن ، خرابى همه ابنيه آنجا بدست هراكليوس بوده است ، كه ميخواست از اين راه انتقام بلادى را بكشد ، كه لشگريان ايران در ممالك روم ويران كرده بود . قدرى بالاتر در طريق نظامى بين خانقين و حلوان ، خرابه قصر ديگرى نمايان است ، كه در تاريخ خسرو پرويز ظاهرا داراى تأثيرى بوده است . آنجا را قصر شيرين ميگويند ، و بنابر قصص رايجه ، كه ممكن است صحيح باشد ، شيرين محبوبه پرويز در آنجا اقامت داشته است . در آنجا قلعه مربعى است موسوم بقلعه خسروى ، كه چند برج دارد ، و خندقى آن را احاطه كرده است ، و پلى طاق‌دار بر آن خندق زده‌اند . در زمين مسطحى ، كه قلعه خسروى بر آن مشرف است ، باغ وسيعى ، كه ديوارهايش در عين حال شترگلو محسوب ميشده ، با كاخ مجللى كه امروز حاجى قلعه سى ميخوانند ، و عمارتى عظيم كه چوارقاپو ( « چهار دروازه » ) مينامند و ظاهرا آتشگاه بوده وجود داشته است « 1 » . كاوشهاى علمى ، كه در سالهاى اخير در قلمرو شاهنشاهان ساسانى صورت گرفته ، منتهى بكشف بناهاى متعددى از آن دوره گرديده است . در دامغان هيئت اعزامى مشترك موزه يونيورسيتى « 2 » و موزه پنسيلوانيا « 3 » يك كاخ ساسانى را كشف كرده‌اند « 4 » . در ناحيه بابل هيئت علمى اكسفورد فيلد « 5 » در نتيجه كاوشهاى علمى بسيار مهم به اين نتيجه رسيده است ، كه سرزمين واقع بين دجله و فرات در دوره ساسانى ،

--> ( 1 ) - ر ك دمرگان ، مأموريت علمى در ايران ، ج 4 ، 341 و بعد ؛ هرتسفلد ، در كتاب زاره - هرتسفلد ، نقوش برجسته ، ص 237 و بعد و تصوير 49 ؛ هرتسفلد ، تاريخ باستان ، ص 88 ؛ اردمان ، آتشكده ص 50 ؛ تاريخ صنايع پوپ ، 1 ، ص 552 و بعد . ( رويتر ) . ( 2 ) - University Museum ( 3 ) - Pensylvania ( 4 ) - صنايع پوپ 1 ، ص 538 ( رويتر ) ، 579 و بعد ( كيمبال ( F . Kimbal ) ؛ 4 ، B 176 D 177 . ( 5 ) - Oxford - Field Expedition