آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )

57

ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )

پرستندگان ميثر « 1 » ( مهر ) در نيايش او و خدايانى ، كه در گرد اويند ، يشت‌ها را مسرايند و اين همان سرودهايى است ، كه نمونه‌هايى چند از آن كه ، با اصول دين زردشتى تطبيق شده ، در قسمت موسوم به « جديد » اوستا تا امروز براى ما محفوظ مانده است . از جمله اين دسته خدايان يكى رشنو « 2 » ( يعنى راستى ) و ديگرى سروش « 3 » ( سروش به معناى اطاعت ) است . اين نامها همچون غالب اسامى خدايان اوستايى مانند « مجردات مجسم » به نظر مىآيد . با دعاى نيبرگ « 4 » اين خدايان در حقيقت نماينده و مظهر هيئت‌هاى اجتماعيه مىباشند . به گمان او رشنو خداى « آزمايش دينى » ( ور « 5 » ) و سروش خداى امت ديندار و آماده دفاع مهرپرست بود . اشى « 6 » الاهه بارورى و زناشوئى ، بمؤمنين بركت در ازدواج و هر گونه سعادت ارزانى ميداشت . ديگر از زمره خدايان ورثرغن « 7 » ( بهرام ) خداى حمله و پيروزى - خداى جنگ و خورنه « 8 » يافرى ، كه جلال و اقبال شاهان به حق از اوست ، مىباشد و بسى خدايان كوچك ديگر پرستندگان مهر ، هنگام قربانى جانوران براى خدايان ، خود را با هوم « 9 » ( هوم سرمست مىكردند و آن مشروبى بود ، كه از فشرده گياهى به همين نام ( هوم نزد ايرانيان سم « 10 » نزد هنديان ) بدست مىآمد . هوم بعنوان خدايى ، كه مؤمنين را در جذبه مذهبى گرد هم مىآورد ، پرستش مىشد . اما اينكه نيبرگ « 11 » مىخواهد اردرى سورا اناهيتا « 12 » ( اردويسور بانو ناهيد ) ،

--> ( 1 ) - نيبرگ ، دين ، فصل 3 . ( 2 ) - Rashnu ( 3 ) - Sraosha ( 4 ) - دين ، ص 65 و ما بعد و بخصوص فصل 4 . ( 5 ) - Ordalie ( 6 ) - Ashi ( 7 ) - Verethraghna ( 8 ) - Xvarenah ( 9 ) - haoma ( 10 ) - soma ( 11 ) - دين ، ص 260 و ما بعد . ( 12 ) - Aredvlsura Anahita