مقام آن سفير بود ، او را به كاخ سلطنتى ميبرد ، و بر خوان خود مىنشاند ، و او را باز ميفرستاد ، و خلعتى از خاصه خويش ميداد « 1 » . بايد دانست ، كه ورود بدربار براى بيگانگان مجاز نبود . حتى نمىتوانستند مستقيما از آسانترين راه بجانب پايتخت رهسپار شوند ، بلكه بايستى در يكى از پنج شهر ذيل توقف كنند : كسانى كه از سوريه مىآمدند در هيت « 2 » مىماند ، اشخاصى كه از حجاز مىآمدند در العديب « 3 » ، مردمى كه از پارس مىآمدند در صريفين ، مسافرينى كه از كشور تركان ميرسيدند در حلوان ، و كسانى كه از كشور خزران والانيان وارد مىشدند ، در باب و الابواب ( دربند ) از هر كدام از اين شهرها گزارشى راجع به آن واردين بحضور شاه فرستاده مىشد ، و فقط وقتى مسافرين ميتوانستند سفر خود را ادامه دهند ، كه شاه دربارهء آنان تصميمى گرفته باشد « 4 » . و اما راجع به سياست و ديپلماسى ايران ، پادشاه در انتخاب سفراء خود احتياطهاى مخصوصى مرعى ميداشت . فقط وقتى كسى از درباريان را مأموريت سياسى ميدادند ، كه چند بار از امتحان نيكو بيرون آمده باشد . نخست شاه او را مأمور مينمود ، كه مراسلاتى بيك نفر از اهالى پايتخت برساند و در عين حال يكنفر جاسوس را مأمور ميكرد ، كه مذاكرات آنموقع را بشنود ، و براى او نقل كند . گزارش آن سياستمدار آينده را با گزارش آن جاسوس مطابقه ميكردند . پادشاه پس از اينكه بدين طريق از درستكارى و ذكاوت مأمور خود اطمينان مىيافت ، بوسيلهء او نامه بيكى از دشمنان كشور ميفرستاد ، و اين بار هم جاسوسى همراه مىكرد ، و از رفتار سفير خود آگاهى مىيافت . اگر اين امتحان دوم نيز بنفع سفير ختم ميشد ، شاه بوى اعتماد مىكرد « 5 » .

--> ( 1 ) - فردوسى ، چاپ مهل ، ج 5 ، ص 364 ، بيت 388 و ما بعد . ( 2 ) - Hit ( 3 ) - el - Udaid ( 4 ) - اين خرداذبه ، جغرافيون ، ج 6 ، ص 173 ، ترجمه 35 - 134 . ( 5 ) - جاحظ ، تاج ، ص 122 .