آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )
50
ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )
اشكانى ، محض تجليل يكى از شاهان اقطاعى موسوم به ايزات اديابنى ، بطور استثناء اين امتياز را به او عطا فرمود . در قصر سلطنتى تيسفون تختى از زر موجود بود ، كه در سال 115 ميلادى بدست تراژان قيصر روم افتاد . پادشاهان اشكانى ، مانند هخامنشيان محلهايى بنام « فردوس » تعيين كرده بودند ، كه در آن شير و خرس و پلنگ براى شكار نگاه ميداشتند « 1 » . در نتيجه اهميتى ، كه در دربارهاى شرقى بحرم داده ميشد ، غالبا خواجهسرايان در امور كشور نفوذى معتنابه داشتند « 2 » . وقتى كه شاهنشاه سفر ميكرد ، جماعتى كثير از نيزهداران نگاهبان او بودند « 3 » . بتقليد هخامنشيان ، سلاطين اشكانى هم مقرر كرده بودند ، كه هر كس بحضور شاهنشاه شرفياب مىشود ، بايد هدايائى بگذارند « 4 » . خزانه خاص شاهنشاه با خزاين كشور يكى بود . در خزانه پادشاه خراج كشورها جمع ميشد و ثروتى هنگفت در اين گنجها گرد ميآمد « 5 » . 2 - اقوام شمال و شرق كوچنشينهائى ، كه اسكندر كبير و جانشينانش در شرق ايران تأسيس كرده بودند ، تا قرنهاى متمادى در اين نواحى دوردست پناهگاه تمدن يونانى محسوب ميشد . از اواسط قرن سوم قبل از ميلاد ديود وتوس « 6 » سلطنتى مستقل تشكيل داد ، كه شامل بلخ و سغد و مرو بود . در نيمه اول قرن دوم پيش از ميلاد دمتريوس « 7 » پسر اوتيدموس « 8 » كه تاج و تخت را غصب كرده بود ، بتسخير پنجاب لشگر برد و در هندوستان و افغانستان حكومت راند ، ولى بلخ و ممالك مجاور آن بدست مردى اقراطيدس « 9 »
--> ( 1 ) - فلاويوس فيلوستراتوس ، كتاب 1 ، بند 38 . ( 2 ) - نگاه كنيد مثلا تاسىتوس ، سالنامهها 4 ، بند 31 . ( 3 ) - فلاويوس فيلوستراتوس ، كتاب 1 ، بند 33 . ( 4 ) - ايضا ، كتاب 1 ، بند 28 و سنكا Seoecn ، گفتار 17 . ( 5 ) - فلاويوس فيلوستراتوس ، كتاب 1 ، بند 39 . ( 6 ) - Diodotos ( 7 ) - Demetros ( 8 ) - Eutydemos ( 9 ) - Eucratides