آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )
327
ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )
مجبور شد پنج ولايت از ارمنستان صغير را بروم واگذار كند . تردت مجددا بر ارمنستان تسلط يافت و ولايت ايبرى ( گرجستان ) تابع قيصر شد « 1 » . شكل 23 - سكه هرمزد دوم ( موزه ملى كپنهاك ) صلحى ، كه در سال 298 بين ايران و روم واقع شد ، قريب چهل سال دوام يافت . پس از سلطنت هرمزد دوم پسر نرسى ( 302 يا 309 الى 310 ) ، كه به عدالت و نيكويى مشهور مانده است ( ش 23 ) ، شورش و جنگ داخلى درگرفت . آذرنرسه ، كه يكى از پسران هرمزد دوم از زن اول او بود بسلطنت رسيد ، ولى چون اعيان و نجباى مملكت را ناراضى نمود ، پس از چند ماه از سلطنت خلع شد . يكى از برادرانش را كور كردند ، برادر ديگرش را ، كه هرمزد نام داشت ، بزندان افكندند ، اما بعد فرار كرد و بروميان پناه برد . مقارن اين احوال بزرگان طفلى خردسال موسوم بشاهزاده شاهپور را ، كه پسر هرمزد دوم از زن ديگر او بود ، بپادشاهى برگزيدند « 2 » . شاهپور دوم مدت هفتاد سال ( از 309 يا 310 تا 379 ) سلطنت كرد . در زمان صغر او مادرش بهمراهى بزرگان دولت سلطنت مىكرد . در منابع شرقى
--> ( 1 ) - ر ك يوستى ، فقه اللغه ، 2 ، ص 520 . ( 2 ) - نلدكه ، طبرى ، 51 ، شماره 3 : هرتسفلد از روى كتيبه در تخت جمشيد ، كه خواندن آن خالى از اشكال نيست ، چنين فرض كرده است ، كه شاپور ديگرى برادر بزرگ شاپور دوم معروف به سگانشاه وجود داشته ( هرتسفلد ، پايكولى ، ص 121 و 50 و گزارش باستان ، ج 4 ، ص 2 ) .