ميايستادند . در گوشه‌هاى تخت پرچمهايى كوبيده بودند و پشت اين پرچمها حصارى از تيراندازان و سربازان پياه كشيده ميشد . اگر شاه حضور نداشت و سردار كل كشور امور جنگى را اداره ميكرد ، او نيز بر تخت مينشست . از فراز يكى از اين كرسيها بود ، كه رستم تحولات جنگ قادسيه را مينگريست « 1 » . آتشدانهاى متحركى در يك جا در نصب ميكردند ، زيرا شاه هيچوقت بدون مصاحبت مغان و حضور آتش ، اقدام بجنگ نمينمودند « 2 » . اشكانيان در محاصره مهارتى نداشتند ، ولى ايرانيان عهد ساسانى فنون قلعه ستانى را از روميان فرا گرفتند و از قوچ و منجنيق و برج متحرك و ساير آلاتى ، كه در قديم الايام در محاصره به كار ميرفت . استفاده مينمودند و وقتى خود آنها محصور ميشدند ، طريقه دفاع از آن آلات دشمن را ميدانستند و آلات جنگى خصم را از كار ميانداختند و قوچهاى آنانرا در كمند مىگرفتند و سرب گداخته يا مواد قابل اشتعال ديگر بر روى ادوات دشمن ميريختند « 3 » . در موزه لنينگراد جام نقره محفوظ است ، كه منسوب بقرون نخستين عهد ساسانى است و قلعهء را نشان ميدهد ، كه دشمن آن را در ميان گرفته است . ديوار كنگره‌دار اين قلعه متكى بر ستونهاى بزرگ است و دروازه مسدود قلعه در وسط ستونها نمايان است . در بالاى قلعه برجى بنا شده ، كه سه سرباز مسلح بر فراز آن مشغول ديده‌بانى هستند ، پرچمى بلند و باريك بر نيزه ، كه در سمت چپ برج نصب شده ، در اهتزاز است . در بالاى ديوار مقدم برج ، شيپورزنان ، كه بر گرد آتشدان يا بناى ديگرى فراهم آمده‌اند ، بوسيله بوق و شيپور محصورين را از حمله دشمن آگاه ميكنند . از دو جانب مهاجمين

--> ( 1 ) - مقدمه ابن خلدون . آميانوس مينويسد : تا آنوقت شنيده نشده بود شاهنشاهى ( مانند شاهپور دوم ) خود را در بحبوحه جنگ بياندازد . ( 2 ) - سبئوس ، ر ك پاتكانيان ، مجله آسيايى 1866 ، 1 ، ص 113 . ( 3 ) - براى شرح اين قضايا ر ك آميانوس ، كتاب 19 ، بند 5 و بعد و نيز كتاب 20 ، بند 7 - 6 و بند 11 .