كردند ؛ اينايوس « 1 » نامى رياست يافت « 2 » و اين آيين جديد در مغرب زمين ، يعنى كشور روم ، نفوذ پيدا كرد « 3 » . اگوستىنوس « 4 » ، كه از آباء معروف عيسوى است ، مدت 9 سال اين آيين داشت ، آنگاه بازگشته و آن را مورد حمله‌هاى بسيار شديد تعصب‌آميز قرار داد . عيسويان از دين مانى بسيار وحشت و نفرت داشتند ، زيرا كه بزعم آنان اصل و اساس ايمان عيسوى را متزلزل و فاسد مىكند ، پس هر كس تا ميتوانست ، تيرهاى تهمت بجانب اين كيش مىانداخت . مثلا اين عبارت ، كه مؤلف اعمال شهداى كرخا مينويسد « 5 » : « در زمان شاهپور ، مانى ، كه مخزن شيطنت و شرارت بود ؛ انجيل شيطانى خود را قى ميكرد » و تئودور بر كونائى عقيده خود را راجع به پيروان مانى « كافر » چنين بيان مىكند : « هر كس پيرو آيين او باشد ، شقى است . پيروان او خلايق را در نهانخانه‌هاى شيطانى سر مىبرند ؛ بدون هيچ شرمى تن بفحشاء و منكر مىدهند ؛ رحم ندارند و از اميد بىبهره‌اند . » « 6 » . اما اگر بخواهيم بحقيقت ايمان و اخلاق پاك و لطيف مانويان پى ببريم ؛ بايد كتاب خوستووانيفت « 7 » يا اعتراف نامه سماعون را بخوانيم ، كه ترجمه آن به زبان تركى قديم ( اويغورى ) تا امروز باقيمانده و در ضمن نسخ خطى تورفان و توئن‌هوانگ « 8 » كشف شده است « 9 » . اعتراف‌نامه ديگرى ، كه خاص برگزيدگان

--> ( 1 ) - Innajos ( 2 ) - شميدت - پولوتسكى ، ص 28 . ( 3 ) - شميدت - پولوتسكى ، ص 11 و بعد ؛ مانى يكى از شاگردان خود را موسوم به پاپوس براى اشاعه مذهب بمصر فرستاده بود ( همانجا ص 15 - 14 ) . ( 4 ) - Augustjnus ( 5 ) - هوفمان ، ص 46 . ( 6 ) - پونيون ، آثار كتيبه‌هاى ماندائى ، ص 184 . ( 7 ) - Khvastuvaneft ( 8 ) - Tuenhuang ( 9 ) - فون لوكوك ؛ مجله پادشاهى ، 1911 ، ص 287 و بعد ؛ شدر ، مشرق زمين 28 ، ص 6 - 104 .