آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )
211
ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )
زيرا كه در ذات او نه مكر و تزوير است و نه جهل و غفلت « 1 » . مهر خدايى قادر است و پسر خدا و ياور دلير خدايان هفتگانه است « 2 » » . در نقش اردشير دوم ، كه در اطاق بستان « 3 » ، اورهرمزد حلقه سلطنت بپادشاه عطا مىكند . در پشت سر شاه مهر ايستاده است و از انوار اشعه ، كه بر گرد سرش هاله بسته ، شناخته مىشود . يك مهر ساسانى هم در موزه برلن محفوظ است « 4 » ، كه روى آن اسم صاحب مهر به خط پهلوى نقر شده است . نام اوهومهر ( نوشته شده : هوميتر ) است و بمناسبت اين نام هيكل نيم تنه مهر را با هاله نورانى در گرد سر نقش كرده و اراده آفتاب را ، كه دو اسب بالدار ميكشند ، طرح ريخته است . در نقوش قديم يونانى اراده آفتاب را ، كه دو اسب بالدار ميكشند . طرح ريخته است . در نقوش قديم يونانى اراده آفتاب را ، چهار اسب ميبرد « 5 » ، لكن در نقشى ، كه بر مهر مزبور هست و همچنين در پارچهء ، كه در موزه سنكانتنر « 6 » بروكسل ديده مىشود ، آن اراده را فقط دو اسب ميكشد . چون اين پارچه از روى نمونه عهد ساسانى يافته شده ، معلوم مىشود ، كه در آن زمان بجاى چهار اسب نقش دو اسب را متداول كرده بودند ) « 7 » . نصوص متعدده اوستا ثابت مىكند ، كه پرستش عناصر طبيعى از اصول ديانت زردشتى بوده ، چنان كه ميدانيم زردشتيان كمال مواظبت را مرعى ميداشتهاند ، كه آب و آتش و خاك را آلوده نكنند . مؤلفان خارجى هم اين مطلب را تأييد كردهاند .
--> ( 1 ) - لانگلوا ، ج 2 ، ص 227 . ( 2 ) - يعنى امشسپنتها ( پهلوى امهرسپندان ) . اليزه ، لانكلوا ، ج 2 ، ص 196 . در باب نسبت مهر با آفتاب ر ك نيبرگ ، دين ، ص 385 و بعد . ( 3 ) - ر ك پايينتر ، اواخر فصل پنجم . ( 4 ) - هرتسفلد ، سالنامه مجموعههاى آثار هنرى پروس ، ج 41 ، جزوه 2 ، ص 108 . ( 5 ) - مقايسه شود با نيبرگ ، مجله آسيايى 1931 ، ص 91 و ما بعد . ( 6 ) - Cinquantenaire ( 7 ) - هرتسفلد ، همانجا ، ص 106 .