رديف نژادگان تيولدار آمده است ، شكى نميماند ، كه مقصود از بزرگان ، صاحبمنصبان بزرگ دولت و عاليترين نمايندگان ادارات بوده است . بنابراين عنوان « وزرگان » شامل وزراء و رؤساى ادارات نيز ميشده است « 1 » . آزاذان هنوز وسعت و درجه شمول اين عنوان كاملا معلوم نشده است . احتمال ميرود ، كه « آزاذان » در اصل نامى بوده باشد ، كه فاتحان آريايى در مقابل بوميان مغلوب اختيار كرده بوده‌اند . مسلما نژادها تا درجه‌اى مخلوط شده‌اند و در اثر اين اختلاط نژادى عده‌اى از خانواده‌هاى آريايى آزاد به طبقه روستايان مملوك و عبيد يا شهريان كم اهميت تنزل يافته‌اند . اسباب و علل ديگر مثل جنگ و استقراض و تقسيم اراضى و نظاير آن به اين تحول و تنزل مدد داده است . از خانواده‌هاى آريايى كه نسبتا خالص مانده‌اند ، بعضى جزء طبقه « واسپوهران » شده‌اند ، كه جماعتى قليل ولى مقتدر بوده‌اند و گروهى جزء طبقات نجباى درجه دوم ، كه عده آنها در زمان ساسانيان معتنى به است ، قرار گرفته‌اند . اين طبقه در سراسر كشور منتشر بوده و مستخدمين زيردست ايالات و ولايات از ميان اين طبقه اختيار ميشده‌اند . ظاهرا همين طايفه نام « آزاذان » را براى خود حفظ كرده بودند . گويا « اسواران » را كه گل سرسبد لشگر ساسانيان بشمارند ، بايد از اين طبقه دانست . يعقوبى « 2 » بمناسبت ذكر درجات عهد يزدگرد اول ( اوايل قرن پنجم ) « 3 » گويد افسران لشگر را اسواران ميخوانده‌اند . احتمال ميرود كه اغلب اسواران در زمان صلح در املاك خود زيسته و مشغول زراعت و اداره امور رعاياى خويش بوده‌اند .

--> ( 1 ) - ر ك به پايين‌تر قسمت تشكيلات مركزى . ( 2 ) - چاپ هوتسما ، ج 1 ، ص 202 . ( 3 ) - ر ك فصل چهارم و ضميمه دوم كتاب .