دورهء سلطنت ساسانى است . تشخيص اينكه هر يك از مناصب مذكور متعلق بكدام خانواده بوده ، امرى دشوار است . ميدانيم كه منصب ارگبذ بخاندان ساسانى تعلق داشته است و چون اسامى سورن و مهران غالبا در ميان سرداران لشكر ايران ديده مىشود ، شايد بتوان گفت ، كه دو منصب لشگرى ديگر تعلق به اين دو دودمان داشته است ، ولى براى اثبات اين احتمال محتاج بدلايل روشن‌تر هستيم . در باب تعلق مناصب كشورى بخانواده‌ها هيچ اطلاعى در دست نداريم . اگر درست ملاحظه كنيم ، با اينكه مناصب و مشاغل ارثى مقامات بسيار مهمى بشمار مىآمده‌اند ، لكن آنها را نبايد بالاترين و مهمترين مقامات موجود دانست . زيرا كه هرگز نميتوان گفت ، كه مقامات عاليه دولت از قبيل صدارت عظمى و فرماندهى تمام افواج شاهنشاهى و نظاير آن موروث بوده و شاهنشاه در انتخاب اين عمال و مستشاران مهم اختيارى نداشته و براى عزل يكى از صاحبان مناصب مذكور راهى جز او و گماشتن پسر ارشد بجاى پدر نداشته است . چنين ترتيبى هرگز با طرز حكومت مطلقه ساسانيان سازش پيدا نميكرده است و در اندك مدتى دولت را بانقراض ميكشانده است « 1 » . در دولت ساسانى مناصب موروثى مقامات

--> « مستوفى خراج ايالت واسپوهرگان » ميخوانده‌اند . در منابع ارمنى ذكرى از اين عامل عاليمقام رفته و در بعضى موارد گفته‌اند ، كه خراج اصفهان در خانه اين شخص جمع ميشده است ( هوبشمان ، دستور زبان ارمنى ، ج 1 ، ص 178 ) . هرتسفلد چنين مدعى است ، كه واسپوهر به معناى اخص عنوان « وليعهد » است و اصفهان را معمولا به وليعهد مىسپردند و واسپوهرگان را نام رسمى اين ايالت ميداند . گزارش باستان ، ج 7 ، ص 18 و بعد ) . ( 1 ) - در امارت عربى حيره مقام وزير ( ردف ) در خانواده يربوع موروث بوده است . و اين مقام بپاداش صرف‌نظر كردن اين خانواده از سلطنت حيره به آنان تعلق گرفته است . ( بنابر روايت جوهرى ، ر ك انگر Enger در مجله شرقى آلمان ، دوره 13 ، ص 240 و نيز رتشتين ص 112 و 133 ) اين ترتيب اسلوب ادارى ايرانيان است ، كه به حد افراط رسيده است و جز در كشور كوچكى مثل حيره كه در تحت نظارت و حمايت دولتى عظيم واقع بود ، اجراى آن ممكن نميشده است .