ايران در كجا واقع است - با آنكه ايران در نقطه‌اى دوردست واقع شده است باز رسيدن به آنجا كار دشوارى نيست . موقع طبيعى اين كشور كه بين دو درياى شمالى و جنوبى قرار گرفته آسان‌ترين راه را براى رسيدن به آن سرزمين فراهم مىسازد ، در صورتى كه مرزهاى خاكى آن در دو سمت مشرق و مغرب كه وصل به اراضى پهناورى است و در دست دولى است كه اگر دشمن نباشند لااقل بيگانه‌اند طريق آسانى براى مسافرت به آنجا محسوب نمىشود . پس نتيجه اين مىشود كه بيشتر مسافران يا از راه درياى خزر به ايران مىروند و يا راه خليج فارس را انتخاب مىكنند . وضع تهران پايتخت جديد آن‌كه از طريق جاده 200 ميل تا درياى خزر فاصله دارد اين خط سير را بيشتر در معرض استفاده قرار مىدهد ، ولى در قرن هفدهم كه پادشاهان صفوى دربار پرشكوهى در اصفهان داشتند خليج فارس راه متداول مسافرت بشمار مىرفت حتى در اوايل اين قرن كه هنوز قفقاز وضع روشنى نداشت و مايهء ترس مسافران بود اروپائيان بخصوص انگليسىها جادهء جنوبى را ترجيح مىدادند ، خاصه از آن جهت كه در آن زمان زمام روابط ايران و انگلستان در دست كمپانى هند شرقى بود و بمبئى و يا كلكته بر آن نظارت مىنمود . هيئتهاى نمايندگى سرجان ملكم و سرهارفرد جونز و سرگور اوزلى براى نخستين بار از راه بوشهر قدم به سرزمين شاه شاهان نهادند . پىريزى اين فصل - چون قول داده‌ام ساده‌ترين و سرراست‌ترين راه رسيدن به ايران را نشان دهم راه شمالى انزلى به تهران را مبناى گفتار خويش قرار مىدهم و سپس طرق ديگر شمالى مسافرت به ايران را بيان خواهم كرد و بعد نيز راه ورودى شرقى و جنوبى و غربى به ترتيب ذكر خواهد شد . راه انزلى به تهران - تنها بندرگاه ايران يا بهتر بگوئيم لنگرگاه آن كشور ( زيرا چنان كه به زودى ملاحظه خواهد شد ايران محل آبرومندى كه بتوان نام بندر بر آن نهاد ندارد ) در درياى خزر انزلى است و آن دهكده‌اى است واقع در كنار