جورج ناتانيل كرزن ( مترجم : غلام على وحيد مازندرانى )
691
ايران وقضيهء ايران ( فارسي )
اسقف اعظم ، آقاى رايلى را براى تنظيم گزارشى دربارهء آن اوضاع به ايران فرستاد و از آن پس هيئتى نيك مرتب و شايسته در ايران مستقر گرديد . از سال 1888 كشيشان جديد كه منظورشان گردآوردن تازهكيشان نيست و اين موضوع را رسما هم تأييد دارند به خدمت پرداختند و قصدشان تجديد اساس و تزكيهء تدريجى مذهب قديمى نسطورى است ، اين هيئت مورد استقبال وجدآميز مارشيمون و پيروانش واقع شده است . اين دستگاه هم كه مركزش در اروميه و در زير نظر كانن مكلين « 1 » است به قدرى سريع در كار خود پيشرفت نموده كه درحالحاضر مدرسهاى جهت تربيت مربى و نفرات روحانى در اروميه دارد و در آغاز سال گذشته ( 1891 ) هفتاد شاگرد در دبيرستان پسران و پنجاه نفر وابسته و بيست نفر دختر دارد و مؤسسهاى نيز مخصوص « خواهران بتانى » « 2 » و مدرسهء متوسطهاى هم در سوپرغان در هيجده ميلى اروميه دارد با 40 دانشجو ، و مدرسهء ديگرى نيز در اردچاى با همين تعداد شاگرد . بعلاوه هفتاد و دو مدرسهء روستائى در تركيه و ايران دارند كه جمع آموزگاران آن 1500 نفر است . پنج تن كشيش انگليسى به اين كار مشغولند كه يكى از ايشان عالىجناب براون تحت شرايطى بسيار خطرناك زمستان 88 - 1887 را در قصبهء مارشيوم در كوچانيس به سر برد و توانست از قتلعام مسيحىها هنگام فتنهانگيزى كردها جلوگيرى كند . در 1889 عوايد اين ميسيون هزار ليره از راه وصول حق عضويت و 900 ليره بابت اعانه بود . نتايج كار هيئتها - تا چه اندازه اين جهد و اهتمام قابل تحسين دربارهء دوام اين كيش جالبتوجه بسيار قديمى كه علىرغم صدمات شديد و بدنامى و روگرداندن بعضى از پيروانش باز با عزمى قوى نسبت به معتقدات ديرين خود علاقه ابراز مىدارد قرين موفقيت خواهد بود و چگونه تغييرات اساسى آن را از مسئلهء تجديد حياتش مىتوان جدا نگاه داشت ، مسألهاى است كه پيشبينى آن هنوز ممكن نيست . بعضىها عقيده دارند كه اتحادى بين كليساى انگليسى و اين مذهب
--> ( 1 ) - Canon Maclean ( 2 ) - Bethany