قابل‌توجه ، ولى خاموش سبلان واقع شده است كه قلهء پربرف آن 15791 پا از سطح دريا ارتفاع دارد « 1 » . اردبيل بواسطهء آنكه اقامتگاه شيخ صفى الدين معروف بوده كه از اعقاب مستقيم امام هفتم و همزمان با تيمور است ، مقام شهرهاى درجه اول ايران را احراز نموده است . شاه اسماعيل بانى خاندان صفوى ( 1480 - 1524 م ) نسل پنجم صفى الدين است كه از همين محل پايهء اقتدار خود را در سراسر ايران استوار ساخته و با عنوان پادشاهى در اردبيل مدفون شده است و جاى تعجب نيست كه در اثر وجود مزار دوتن از مقدسان در اردبيل زائران بسيار به آنجا روى آورده باشند و عنوان شهر شاهى يافته باشد . در مسجدى كه وارفته و در حال ويرانى است بر قبر پادشاه ضريحى از چوب صندل هست كه با قطعات عاج به طرز خيلى زيبا منبت‌كارى شده است و آن به رسم تقدير و امتنان از روزگار تبعيد كه در ايران گذرانده بود اهدائى همايون امپراتور هند است كه براى شاه طهماسب فرستاده است . در تالار همين بنا در وراى دروازه‌اى كه چهارچوب نقره و درب طلا نشان دارد مزار شيخ است كه با فرش‌ها و پارچه‌هاى گرانبها مزين است . اتاقى در مجاورت آن محتوى مجموعهء عالى از ظروف چينى قديمى تقديمى شاه عباس و مخصوص اطعام روزانه بود كه 3600 گيروانكه طعام در ميان زائرين توزيع مىكردند . تا جنگ ايران و روس اين اجناس محفوظ و در محوطهء قفل‌شده‌اى قرار داشت و نيز كتابخانه‌اى شامل گرانبهاترين نسخه‌هاى خطى و مجلدهاى قرآن با صفحات درخشان بود كه شاه عباس تقديم كرده بود . و علىرغم لعنتى كه در مقدمهء اين آثار بر جان دستبردزنندگان نثار شده بود باز ژنرال پاسكيويچ همه را جمع كرد و براى كتابخانهء امپراتورى روس در سن‌پطرزبورگ فرستاد . در قرن حاضر به جاى الموت اردبيل محبس دولتى است

--> ( 1 ) - در ابتداى اين قرن ( 19 ) روايات محلى حاكى از اين بود كه بر قلهء كوه نعش امام بزرگى هست كه به وضع معجزه‌آسا محفوظ مانده است . ( كتاب موريه در باب سفر دوم در صفحهء 238 ) در سال 1825 سروان شى Shee بر نوك اين كوه رفت و قبرى يافت كه اسكلتى در آن بود كه نيمى مستور و نيم ديگر در ميان خاك و برنج مدفون بود .