اعلان ( دستخط ) مورخ 26 مه 1888 ( رمضان 1303 هجرى ) ناصر الدين شاه راجع به آزادى جان و مال افراد چون خداوند متعال ذات مقدس ما را قرين عدل و داد فرموده و ما را مظهر اراده و قدرت خود قرار داده است و بخصوص جان و مال اتباع ممالك محروسهء ايران را كه مشمول عنايات پروردگارند در كف كفايت ما نهاده است به شكرانهء اين موهبت عظيم لازم مىدانيم چنان كه سزاوار است از عهدهء اين تكليف و مقصود برآئيم و از هر جهت ساعى باشيم كه افراد اين مملكت از حقوق حقهء خويش بهره‌مند شوند و جان و مال ايشان از دست‌درازى و تعدى ستمگران در امان باشد و به هيچ - وجه در تأمين اين منظور مسامحه و قصور واقع نشود تا در اثر حفظ جان و مال ، مردم با آسودگى خاطر در راه ترويج تمدن و حفظ ثبات جهد و همكارى نمايند . ازاين‌رو براى اطلاع و اطمينان خيال عموم افراد ممالك محروسه اعلام ميداريم كه كليهء اتباع ما از بابت جان و مال خويش داراى آزادى و استقلال مىباشند و اراده و علاقهء همايونى ما در اين است كه ايشان بدون ترس و ترديد دارائى خود را در هر راهى كه ترجيح ميدهند به كار اندازند و در امورى از قبيل سرمايه‌گذارى و تشكيل - دادن شركتها جهت ايجاد كارخانه و ساختن جاده و هرگونه اقدامى كه براى پيشرفت تمدن و حفظ ثبات ضرورى است شريك باشند . اراده و قدرت شاهانهء ما در اينست كه احدى حق و اختيار دخالت يا تصرف در مال اهالى ايران نداشته باشد و هيچ‌گونه تجاوز و تعدى نسبت به مال ايشان نشود و يا كسى در مقام آزار مردم ايران برنيايد مگر در حدود و بنابر موازينى كه در احكام شرع و قانون عرف مقرر است . هركس اين حكم را درست اجرا نكند به چنان مجازاتى خواهد رسيد كه مايهء عبرت ديگران شود . علاوه‌بر دستخط مزبور فرمان ذيل نيز خطاب به وليعهد در تبريز در همان تاريخ صادر شده بود : « امر مبارك شرف صدور يافته است كه روشنى جان و كليد ابواب فتح و ظفر نور ديدهء خلافت و قلمرو پادشاهى و طلعت جمال ممالك محروسه فرزند دلبند و بسيار گرامى نورچشمى مظفر الدين ميرزا وليعهد سرزمين جاويدان ايران نايب السلطنهء ايالت آذربايجان كلمات مندرج در اين فرمان همايونى را كه موجب ستايش اهل جهان است اجرا كند و اجازه ندهد كه مورد بىاعتنائى واقع شود . متن اين اعلان را بايد در مساجد و جرگه‌ها بخوانند و بطور كلى مطالب آن را نيك واضح نمايند تا در ذهن افراد جايگزين شود و در همهء شهرهاى كوچك و بلوك و حتى در دهات و مساكن انتشار دهند تا همهء اتباع ايران از مضمون اين حكم همايونى آگاه شوند و از متصديان امر هم تعهد بگيرند كه در اجراى آن كوشا باشند و هركس كه اين حكم را طرف بىاعتنائى قرار دهد آن‌چنان مجازات و تنبيه خواهد شد كه مايهء عبرت سايرين شود . » با وجود كنجكاوى متن اصلى فارسى اين اعلان و فرمان ضميمهء آن بدست نيامده است در كتاب منتظم ناصرى فقط چند سطر ذيل ديده مىشود . مترجم : « در سال 1275 ه . ق موكب همايونى از راه همدان تشريف‌فرماى سنندج شده سه روز در آنجا توقف فرمودند . چون در عهود سالفه در اين ولايت معمول ولات بود كه صاحبان املاك تصرف مالكانه در ملك و مايملك خود چنان كه بايد نداشتند حكم همايونى بر منبع اين رسم شنيع صادر و مقرر شد عموم رعايا نسلا بعد از نسل مالك قاهرهء اموال موروث و مكتسب خود باشند . »