جورج ناتانيل كرزن ( مترجم : غلام على وحيد مازندرانى )
467
ايران وقضيهء ايران ( فارسي )
فصل دوازدهم ولايات شمالى زيرا كه ملك شمال بار ديگر لشكرى از اولين بزرگتر برپا خواهد داشت و بعد از انقضاى سالهاى چندى البته با لشكر عظيم و مالومنال بسيار خواهد آمد . فصل 11 دانيال ( تورات ) مازندران و گيلان - در فصل دوم من مسافر تازهوارد به ايران را در رشت و يا در واقع انزلى كه در گوشهء جنوب غربى درياى خزر واقع است پياده و از آنجا هم او را تا پايتخت راهنمائى كردم . در فصل هشتم نيز وقتى كه فلات خراسان را از مرز هرات در مشرق تا استراباد در مغرب سير ميكردم وى همراه من بود و در فصل پيشين هم جلگهء تهران را كه از سمت شمال بوسيلهء رشتهء عظيم جبال البرز محدود شده است به او نشان دادم ، اما در آن سوى اين كوهها كه دامنههاى شمالى آن در جنگلهاى مهآلود به كرانهء درياى خزر ميرسد و بين رشت تا استراباد كران تا كران سرزمينى هست كه چنان وضع و حال جداگانه و ممتاز دارد و بقدرى با آنچه در ديگر نقاط ايران ديده مىشود متفاوت است كه در كتابى كه در باب كل سرزمين ايران است اگر شرحى نيز دربارهء اين ناحيه مندرج نباشد قصورى بس عظيم خواهد بود . خوانندگانى كه شرح و بيان مرا تا اينجا تعقيب كردهاند ايران را لااقل در