تحت عنوان راهها و وسايل اطلاعاتى ضرورى دربارهء مخارج سفر و كيفيت كار توضيح دادم در آن مورد اساس محاسبه اين بوده است كه چهار اسب ضرورى است يكى براى خود مسافر ، ديگرى گماشتهء او ، سومى براى غلام چاپار و چهارمى جهت حمل بار ، زيراكه چنان كه بايد و شايد براى حصول تجربه در اين مورد و فقط در همين مورد يك چاپار اضافى براى حمل كردن بار اختيار كردم كه ناچار شدم به اين مناسبت دوندگى بسيار كنم و اتلاف وقت . براى مسافرتم از مشهد به تهران 600 قران خرج شد كه بنابر نرخ تسعير آن موقع برابر با 17 ليره است . بدون انعام غلام چاپار و كرايهء مسكن در بين راه كه جمعا 21 ليره شد . بعلاوه قيمت خوراك و آن بسته به اين خواهد بود كه مسافر چه مقدار غذاهاى سربسته همراه دارد و روىهمرفته مسافرت بيش از 20 ليره خرج نخواهد داشت . تنها همراه گماشته‌ام در اين سفر يك « غلام » ايرانى - افغانى ( چاپار سواره يا خواص ) از سفارت انگليس در تهران به نام جالب ، نظر نادر على خان بود كه اين راه را خوب مىشناخته است . وزير پست - سيستم پستى در ايران كه راجع به چگونگى تأسيس آن بعدا مطالبى بيان خواهم كرد تحت نظارت وزير پست مىباشد و چون او درحال‌حاضر علاوه‌بر مقام صدارت دو سمت ديگر هم دارد مىتوان استنباط كرد كه حائز درجهء اول اهميت نيست و دولت ايران سالانه مبلغى براى تعمير و مرتب كردن چاپارخانه‌ها به او پرداخت مىكند و هرساله مقدارى جو و كاه نيز براى خوراك اسبها اختصاص مىدهد « 1 » ولى خود وزير به امور پست رسيدگى نمىكند چون كاملا خلاف آداب ايرانى است . لذا هر جاده‌اى در اجارهء مستأجرى است كه شايد يكى از بازرگانان و يا ثروتمندان است .

--> ( 1 ) - تا اين اواخر 172 چاپارخانهء دولتى وجود داشت و وزارت ماليه براى هر چاپارخانه در سال 20 تومان ( 0 / 14 / 5 ليره ) و ده خروار ( تقريبا سه تن ) جو و همين مقدار نيز كاه براى اسبها مىداده است .