جورج ناتانيل كرزن ( مترجم : غلام على وحيد مازندرانى )

295

ايران وقضيهء ايران ( فارسي )

اراضى اخال تك به قوچان و از عشق‌آباد به مشهد رهسپار شوند و در اين سرزمين مواد و وسايلى خواهند يافت كه قادر است لشكر عظيمى را سير كند و كوهستانات آن سنگرهاى متناسب جهت حمله و هجوم است و مردمى آرام دارد و زمينهء آسوده - ايست كه مىتوان در آنجا نقشه‌هاى جديد كشيد و پايگاهى است كه در آينده به كار آيد . پايگاه بر ضد هند - به اين مناسبت يعنى امكانات سياسى آينده است كه خراسان در نظر دولت روس اين همه ارزش و اهميت كسب كرده است . در حال حاضر روسيه بوسيلهء خط سرحدى سروست ريجواى « 1 » از خاك افغانستان جدا شده است و اين خطى ساختگى است با مسافت 350 ميل از هرىرود تا جيحون . نسبت به اين خط بدون ترديد هرآن امكان تجاوز متصور است ، ولى از اين راه متصرفات قابلى نصيب روس نخواهد گرديد و چنين اقدامى احتمال و بلكه امكان قطعى خطر جنگى را با بريتانيا دربر دارد . پس آيا به جاى آن بهتر نيست كه با حركتى دورانى جناح دشمن را طى كنند . ايران از گردنهء ذو الفقار تا انتهاى جنوبى سيستان داراى مرز مشتركى با افغانستان است و هر دولتى كه در اين طرف مرز ايران مستقر شود هرات را در اختيار خواهد داشت ( جاده‌اى عرابه‌رو بين مشهد و هرات به طول 230 ميل هست ) و از آنجا جاده را از فراه و گرشك تا قندهار مىتواند تهديد كند و تا سواحل هيرمند را تحت نفوذ قرار دهد . هرگاه روس در خراسان استقرار يابد بخصوص چنان كه سعى كرده‌ام نشان بدهم اگر در امتداد سرحدات آن مستقر شود به‌هيچ‌وجه احتياجى به تجاوز نسبت به خط مرزى انگليس و افغانستان نخواهد داشت و سراسر سرحدات غربى افغانستان در معرض حمله و نفوذ او واقع خواهد گرديد . بعلاوه او در سيستان با قسمتى از خاك بلوچستان كه هنوز سرنوشت مالكيت آن روشن نيست و مورد

--> ( 1 ) - Sir West Ridgeway