كه يكى براى خدمت در سيستان است و ديگرى در بيرجند به حال استراحت و از هردو قسمت قاين و سيستان سربازانى براى قشون دولتى فراهم مىسازد . سيستان - چنان كه ذكر كرده‌ام سيستان ولايتى تابع قاين است و نايب الحكومه‌اى از جانب امير در آنجا حكومت و در نصرت‌آباد سكونت دارد . در سال 1889 از جمع عايدات خراسان 36000 تومان نقد ( 7429 ليره ) و 24000 خروار ( 6957 تن ) غله فرستاد . اما سيستان مسائل جداگانه فراوان دارد خواه سياسى يا تجارتى و يا نظامى كه من در فصل عليحده‌اى كه حق مطلب را در باب تاريخ و آينده آن بهتر بتوانم ادا كنم مطرح خواهم كرد . با سيستان كه در گوشه جنوب شرقى است داستان خراسان هم پايان مىيابد و شرح غم‌انگيز دشت لوت به ميان مىآيد و سپس نوبت ايالت بلوچستان ايران خواهد رسيد كه شايسته است در جلد دوم اين كتاب در آن باب بحث شود . تبليغات روس - من شرح فقط خط كمربندى اراضى مرزى از گردنه ذو الفقار تا سيستان را بيان كردم و اينك به ايالت بلوچستان ايران مىرسم . در اين ناحيه بطورىكه اشاره نمودم طوايفى نسبتا غيرايرانى با مذهبى غير ايرانى و احساسات بيگانه سكونت دارند و بنابراين دولت روس به فكر ترويج نفوذ خود در آن حدود افتاده است و با اين ادعا كه قهرمان مسلمانان سنى مذهب است در برابر مذهب شيعه ايرانى به احساسات تعصب‌آميز مذهبى توجه دارد « 1 » . دولت روس در سهميه‌هاى نظامى اين طوايف همدستان احتمالى كه ارزش نظامى خواهند داشت تصور مىنمايد و با وضع تسلطآميزى كه در جناح هرات و جلوتر بر هيرمند پيدا كنند درصدد تهديد افغانستان و علاقه‌مند نزديك شدن بيشترى به سرحد بلوچى هندوستان مىباشند . حكومت تزارى به سيستان كه بين راه مشهد و درياست نظر آزمندانهء مخصوص دارد و نيك واقف است كه تسلط بر آنجا قدمى اساسى

--> ( 1 ) - در سال 1882 بعد از تشكيلات جديد حاكم ايالت ماوراء بحر خزر اعلاميه‌اى در عشق‌آباد انتشار داد مشعر بر اين‌كه تمام دهات سنىنشين در ناحيهء اتك متعلق به روس است و ديگر نبايستى به دولت ايران باج بدهند ازاين‌رو بواسطه سبك شدن بار مالياتى خود خيلى از افراد از آن پيشنهاد استقبال كردند و همين سياست را هم فعلا در حدود جنوبى تعقيب مىنمايد .